فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ١٧٥
رياح الافرسه
و حرقت يسره و سيلان دمعه نباشد و اين را مجازا رمد نامند و تكدر نيز خوانند و به تظهر الفرق بين الرمد و التكدر هذا اكنون بايد دانست كه وفور تمدد و افراط حرارت و كثرت انتفاخ و بودن ورم بشدت و برآمدن چرك بسيار و ضربان صدغين بيشمار و در رگها و ما يناسبها بر ورم دموى و قلت امارات مذكوره با وصف كثرت درد و التهاب و نخس و اضطراب بر صفراوى و ثقل و انتفاخ زياده از حد بودن و چرك و اشك بافراط مفرط برآمدن و هنگام خواب هر دو پلك با هم چسپيدن و سرخى بسيار كم نمودن بر بلغمى و يبوست و گرانى چشم و خلش و كمود لون آن و ازمان علت و حمرت جفن و سرخى ملتحمه در بعضى احيان بر سوداوى كه برمد يابس اشتهار دارد دلالت كند و مخفى نماند كه رمد يابس اكثر خاصهء هنگام سوداويهء مزاج عليل و يبوست دماغ آن بصداع يار باشد فائده قسمىست از رمد كه سبب وى مادهء ريحى بود و در ان مكروهى غير از درد و تمدد نبود و باشد كه به علت درد نوعى از حمرت درو ظاهر شود و از آنكه درد چشم از لوازم اين مرضست تسمية له باسم اللازم باسم موسوم موسوم شد فافهم
فصل نهم در راء مهمله با هاء
فصل نهم در راء مهمله با هاء
مشتمل بر دو مرض
رهبه
رهبه
بفتح اول و بضم وى نيز آمده و سكون ثانى و فتح موحده و هاء موقوفه و
رهب
رهب
براء مهمله و هاء و موحده بر وزن غضب لغة فيه و بالجمله لغة و اصطلاحا مرادف خوف و فزعست
رهل
رهل
بفتح اول و سكون ثانى و لام مرادف ترهل و استرخا يا انتفاخست و مر فى الفوقانى مع وجه التسمية فتذكر
فصل دهم در راء مهمله با فوقانى
فصل دهم در راء مهمله با فوقانى
مشتمل بر هفت مرض
ريح الشوكه
ريح الشوكه
پوشيده نماند كه ريح بكسر راء مهمله و سكون تحتانى و حاء مهمله در اصل بمعنى بادست و شوكه بفتح شين معجمه و سكون واو و فتح كاف و هاء موقوفه بمعنى خار و ريح الشوكه در اصطلاح اطبا عبارت از انست كه مادهء حاده ريحيه كه بسبب غايته فساد و نهايت حدت به استخوان درآيد و يا بشكند و فاسد سازد و از آنكه مادهء موجبه اين علت بناء على غايته الحدة بنوك خار ماند بدين اسم موسوم شده و الاضافة بيانية فتامل
ريح الصبيان
ريح الصبيان
علية غنى البيان آنست كه ريح غليظ در داخل سر جمع آيد و بنا بر شدت تمدد شيون آن را بشگافد و از ان رو ببطون شريفه آسيبى رسد و حالتى كه بصرع ماند دست دهد و از كثرت حدوث وى به اطفال بواسطهء وفور رطوبت امزجهء ايشان وجه تسميهء آن ظاهرست
ريح الرحم
ريح الرحم
ظاهر و عبارت از مادهء نفاخه است كه بسبب اجتماع رطوبات لزجه در رحم جمع آيد و به شرط ضعف قوتهاى رحم به نفخة الرحم انجامد
رياح الافرسه
رياح الافرسه
مخفى نماند كه رياح بكسر راء مهمله و فتح تحتانى و الف و حاء مهمله جمع ريحست و افرسه بفتح الف و سكون فاء و كسر راء و فتح سين مهملتين و هاء موقوفه جمع فرسه بالفتحست و اطبا در جمع اين