فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ١٣٢
صنف اول آنكه حدوث از صفرائى باشد
كان او كنايته بوضوح مىانجامد كه بعضى از حميات مركبه محفوظه الادوار باشند اما بادوار حميات بسيطه يا مركبه اخرى نوبت كند و بعضى صاحب فترات غير منتظمه و هجانات غير منظومه كه حفظ او دارد نوب در ان نباشد مىباشد و اين نوع اخير را بنا بر اختلاط ادوار
حمى مختلطه
حمى مختلطه
گويند و بالجمله به علت مذكوره تعرف حميات مزبوره خيلى دشوار و در معرفت آن مهارت بسيار در كارست و عمده در اين باب آنست كه نظر بر اعراض لازمه نمايند و بادوار و نوب التفات نفرمايند فائده هرگاه در آغاز حمى وجود نافض صورت پذيرد و تب لازم گردد و عرق نكند يا در اثناء حمى بكرات و مرات برود نافض معاودت كند و بعد دو سه لرز يك‌به‌يك عرق پديد آيد تب مركب باشد و كذلك اگر در مطبقه لرز قوى و طويل المدة بود و زمان برودت اطراف نيز طول كشد و همچنين قصور مدت حمى و سرعت معاودت آن دليل قوت سبب و حدت و كثرت ماده است هذا اكنون بايد دانست كه از حميات مركبه كثير الوقوع آنست كه تركيب وى از بلغمى و صفراوى باشد چه طبيعت باذن خالقها تبارك و تعالى تا مقدور خون را بنا بر شرافت آن متعفن شدن ندهد و كذلك سودا به علت قلت و يبوست خود كمتر متعفن گردد و ازينجاست كه فيما بين حميات مركبه غير اين نوع باسم خاص مخصوص نشده و تركيب وى چهار گونه باشد غب دائره با بلغمى دائمه غب لازمه با بلغمى دائره غب دائره با نائبهء غب لازمه بالثقه و هر چون‌كه باشد از دو صنف بيرون نباشد
صنف اول آنكه حدوث از صفرائى باشد
صنف اول آنكه حدوث از صفرائى باشد
كه به رطوبت خام اختلاط تام بنهجى يافته باشد كه فيما بينهما امتياز نماند و ويرا بنا بر عدم خلوص صفرا غب غير خالصه گويند و مدت برود نافض در ان اكثر از خالصه باشد و بسا باشد كه ازينها هيچ نباشد و اين هنگام تركب غب لازمه و لثقه باشد و حرارت اين نيز كمتر از خالصه و وقت ؟ ؟ ؟
بلانظام و مدت او زياده از دوازده ساعت بود و باشد كه تا بيست و چهار ساعت بلكه سى ساعت برسد و زمان راحت نيز دراز گردد حتى كه گاهى تا چهل و هشت ساعت اثر حمى پديد نيايد لهذا طبيب غير ماهر پندارد كه سوداوىست و اين هنگامى باشد كه مادهء خارج عروق بود و صاحب ذخيره در خفى اعلائى مىنويسند كه اين تب يك روز در ميان نوبت كند اما روز دوم نيز خالى از تغير ما نبود و عدد نوب نيز متعين نبود اما با وجود تدابير صائبه از هفت نوبت البته درگذرد و اثر نضج ديرتر بمنصه ظهور رسد و عرق نسبت بخالصه كمتر هويدا گردد و سحنه گداخته نگردد اما خالى از ثقل سرد كاهلى و بيخوابى اندك و ضعف معده و بيمزگى دهان نباشد و در آغاز نوبت اكثر نبض ضعيف و صغير و متفاوت باشد و به آخر باختلاف گرايد و دليل غليظ و رنگين باشد و باشد كه بسبب صعود ماده باعلى