فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ١١٨
صنف اول آنكه عفونت سودا در ان خارج عروق باشد
دارند به صحت انجاميد و اين عاصى بانواع المعاصى نيز شخصى را ديده كه از مدت بست سال روز بست و يكم به بلاء حمى مبتلا مىشد و بالجمله حميات مذكوره را ممكن الوجود بل متحقق الوقوع دانند و قول جالينوس را در اين باب بىاعتبار محض شناسند فائده بقراط گويد كه سبع را با وجودى كه مدت دراز و تسع را درازتر باشد اما هيچ‌يكى يكى ازينها قاتل نباشد بخلاف خمس كه وى بدتر از همه تپهاست زيرا كه گاهى مقدمهء سل باشد و اكثر به تبعيت آن پديد آيد و شيخ مىنويسد كه مراد بقراط از خمس آنست كه بحميات ديگر مركب باشد فائده حميات سوداويه خاصهء ربع اكثر بعد حميات متطاوله آخر دست دهد و باشد كه ابتدا بمنصهء ظهور رسد و بيشتر امراض سوداوى چون صرع و ماليخوليا و تشنج و امثال آن بسبب حدوث اين تب زوال پذيرد و با وصف تدابير ملائمه مىتواند كه تا يك سال بل ما شيئا زائدا طول كشد و اگر مادهء غليظ بود يا در معالجهء خطا افتد يا بيمار تخليط كند باشد كه تا دوازده سال رسد بلكه از ان هم درگذرد و بالجمله طول و قصر مدت حميات سوداويه بنا بر قلت و كثرت ماده و غلظت و لزوجت ويست ازينجاست كه مدت ربع نسبت بديگر كمتر باشد و حميات سوداويه چون بسيار طول كشد باستسقا انجامند انتباه آنچه در حميات سوداويه على الاطلاق گفته شد و در اثناء ذكر اصناف بيايد در ربع بيشتر باشد لهذا اطبا در ذكر ربع ثبت نموده‌اند
صنف اول آنكه عفونت سودا در ان خارج عروق باشد
صنف اول آنكه عفونت سودا در ان خارج عروق باشد
و ويرا بنا بر عدم لزوم ربع دائره و ربع نائبه و خمس دائره و خمس نائبه و سدس و غير ذلك كذلك گويند و از آنكه اين صنف حمى روز چهارم يا پنجم يا جز آن نوبت كند اطلاق اسامى موسومهء حقيقه بر همين باشد و بالجمله صغر نبض و تقدم سبب چون تناول گوشت گاو و ماهى نمك بود و امثال آن و ايضا سن و فصل و مزاج بارد يابس علامت عفونت سوداء طبيعى و علامات غلبهء خون چون حمرت دليل و شيرينى دهان و فلذه ؟ ؟ ؟ و خميازه و بودن بدن گران و ايضا من شباب و فصل ربيع و لحميت جثه دليل متعفن شدن سوداء و موىست و بر تعفن سوداء صفراوى قصر نوبت و عطش مفرط و تلخى دهان و سرعت نبض و تواتر آن و كثرت عرق و التهاب و غضب و اضطراب و ايضا ابتداء بقشعريره كردن و جز آن آنچه از لوازم صفراست پيدا بودن و عقب حميات صفراويه رو نمودن و بمردمان جوان كه مزاج‌شان گرم و خشك بود عارض گشتن و كثرت تناول اغذيهء حاره يابسه بيشتر گذشتن دلالت و فاسد شدن سوداء بلغمى از بياض بول و غلظت آن و برودت ملمس و رطوبت دهان و بطوء نبض و نوم ثقيل و قلت