دارونامه طوبا ( گزيده داروهاى مجرب پزشكى ايرانى ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٣
تعيين درجه داروى مركب با شربات متفاوت ادويه
تعيين درجه داروى مركب با شربات متفاوت ادويه
تعيين درجه داروى مركب با شربات متفاوت ادويه
اگر اجزاى داروى مركبى هم در مقدار شربت و هم در كيفيات متفاوت باشند ، بهتر است به روشى كه به بعضى از حذاق اطبّا منسوب است و پاسخ آن بسيار دقيقتر است عمل كرد . در اين روش :
* ابتدا وزن همه ادويه را يكسان مىكنيم ( مثلًا همه را به درم يا مثقال يا گرم تبديل مىكنيم ) ؛
* قدر شربت هر ادويه را از كتب معتبر يا بر اساس تجربه استخراج مىكنيم ؛
* با تقسيم وزن دارو بر مقدار شربت هر ادويه ، تعداد شربت موجود از هر مفرد را در داروى مركب به دست مىآوريم و آنها را با هم جمع مىكنيم ؛
* روبهروى هر مفرد ، وزن ، مقدار شربت ، تعداد شربت ، درجه گرمى و سردى ، و درجه خشكى و ترى نوشته مىشود .
* حاصل ضرب تعداد شربت در درجه گرمى و سردى را محاسبه مىكنيم و در زير خانه ضرب 1 مىنويسيم و اعداد را با هم جمع مىكنيم .
* حاصل ضرب تعداد شربت در درجه ترى و خشكى را محاسبه مىكنيم و در زير خانه ضرب 2 مىنويسيم و اعداد را با هم جمع مىكنيم .
* خارج قسمت تقسيم اين دو عدد بر تعداد شربات نمايانگر درجه داروى مركب است .
توجه
1 . يكسان كردن وزن ادويه و مقدار شربات براى گرفتن ميانگين ضرورى است . براى مثال ، نمره درسى كه ضريب 3 دارد را بايد در 3 و نمره درسى كه ضريب 4 دارد را بايد در 4 ضرب كرد و مجموع آن را بر 7 تقسيم نمود تا معدل به دست بيايد ) .
2 . واحد محاسبه مقدار ادويه موجود در يك تركيب مقدار شربت آن در داروست نه وزن آن . با اين كار ، مفردى كه مثلا دو شربت آن در يك تركيب به كار رفته معادل دو ادويه محسوب خواهد شد و مفردى كه 45 شربت آن در ساخت دارو به كار رفته معادل 45 داروى مفرد تلقى خواهد شد .