سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٢

شمارهء 89

اما واق‌واق ظاهرا تحريف كلمه ژاپنى واككو

( Wa Ko Ku )

بمعنى « كشوروا »

( Wa )

مىباشد و « وا » احتمالا نام عشيره‌اى بوده است كه امپراطوران ژاپن به آن تعلق داشته‌اند . كلمه ژاپنى « وا » در زبان چينى « و »

( Wo )

تلفظ مىشود و معنى « كوتوله » را دارد .

چينىها تا اواخر قرن نوزدهم كشور ژاپن را « وجن‌كو »

( Wo Jon Kuo )

يعنى « سرزمين كوتوله‌ها » يا « ونوكو »

( Wo nu Kuo )

يا سرزمين بردگان كوتاه قد مىناميدند . ( چئوجوكوا . كتاب ياد شده . ص 172 . زيرنويس ) .

اين توصيف با آنچه كه رشيد الدين نوشته است وفق ميدهد . او مىنويسد : « در جهت جنوب شرقى همه جا تحت فرمان خاقان است به استثناء جزيره‌اى در درياى محيط بنام چيپانگو كه زياد از ساحل چورچه

Churche )

- منچورى ) و كائلى

Kaoli )

- كره ) دور نمىباشد .

مردم آن كشور قدى كوتاه دارند با شكمى بزرگ و سرى كه در شانه فرو رفته است » .

( منتخباتى از جامع التواريخ رشيد الدين . در

Yule ; Cathay

جلد سوم . ص 129 ) ژاپنىها كه اين نام را نوعى اهانت به خود ميدانستند در سال 1895 ميلادى امپراطور چين را وادار ساختند تا با صدور فرمانى استعمال آن را در كشورش ممنوع سازد .

در هر صورت نويسندگان اسلامى ژاپن را كشورى ثروتمند و جائى كه « طلا به مقدار زياد يافت مىشود به نحوى كه مهار چهارپايان و سلاح‌هاى خودشان و زنجير سگها را از طلا ميسازند » معرفى ميكنند ( مسعودى . اخبار الزمان . ص 36 ) .

مسعودى اين سطور را بين سالهاى 336 ه ق ( سال خاتمه مروج الذهب ) و 345 ه ق ( تاليف نهائى التنبيه و الاشراف ) نوشته و جاى شگفتى است كه به شهادت تواريخ ژاپن يك قرن بعد آخرين نايب السلطنه خاندان هوجو

( HoJo )

كه معاصر با قبلاى قاآن بود بيش از 4000 سگ داشت كه آنها را تن‌پوش زربفت پوشانده سوار پالكى كرده و عصرها در شهر گردش ميدادند .

بالاخره يادآور شويم كه در خاتمه حبيب السير از دو جزيره يكى واق كه « در بحر محيط » واقعشده ( جلد 4 . ص 699 ) و ديگرى « حلى واق كه متصل است به جزيره الزبخ ( ايضا .

ص 670 ) نام برده شده است كه البته كلمه اخير را بايد به زابج مترادف جاوه تصحيح نمود .

استنباط نگارنده اينست كه واق همان جزيره ژاپن مىباشد در صورتى كه واق‌واق را طبق نظر گابريل فراند بايد در مجاورت جاوه جستجو نمود . و تشابه لفظى سبب اشتباه جغرافى دانان متاخر است كه آن دو را يكى دانسته‌اند .

شمارهء 89

جزيره جاوه را جغرافىدانان اسلامى زابج ميناميدند . صاحب جهان‌نامه اين كلمه را معرب جابه ( جاوه ) دانسته و ميگويد : « جابه مملكتى عظيم است و اين لفظ در كتب معرب