سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٥
تفصيل جزاير
آنجا گريزان ميشوند « 1 » و به اين جهات اختلال عظيم در ميان آن ديار افتاده و از ابتداء اين فتنه و آشوب الى حال چهل و پنج سالست . و حال آن پادشاه نيز فوت شده پسر او بر تخت نشسته « 2 » .
و از جمله غرائب انكه ميگويند كه منجمان آنحدود از قديم استخراج كلى كرده حقيقت اينمقدمه كماكان نوشته بودند و هر روز آن پادشاه اين را مىبيند و به آن اعتقاد و عمل نميكند و الباقى « لا يعلم الغيب الا هو « 3 » » و از ذكر و بيان احوالات جزئى آنحدود جهت خوف اطاله كلام و اطناب خود را محترز ساخته عنان خامهء سبك سير را به طرف تذكار احوال بعضى ولايات و بنادرى كه در حين مراجعت ديده و تحقيق نموده منعطف ميسازد و باللّه المستعان .
و من الوقايع بقلم اظهار چنان مينگارد كه بتاريخ 15 شهر صفر سنه 1098 « 4 » از شهر ناو با انكه موسم تنگ شده همه مردم صاحب وقوف دريا ورزيده متفق بودند بر اينكه موسم آخر است نهايت چون در سركار شاه جهازى زياده بر انكه فرنكى وزير بر پرچم علم « 5 » نگونسارش رقم « ياخذ كل سفينة غصبا » « 6 » نقش كرده بر سر راه مترددين بازداشته به عنف كشتى مردم و اموال گرفته تاراج مينمودند و متصدى قتل عباد اللّه ميگشتند
( 1 ) - شاهزاده Chu Yu - Lang آخرين بازمانده خاندان مينگ در كانتن بسال 1646 ميلادى تاجگذارى كرد و عنوان Yung Li را روى خود گذارد . ولى پس از 13 سال سلطنت توسط ارتش Wu San - Kuai نايب السلطنه ايالت يوننان Yunnan از چين اخراج و به برمه پناهنده گرديد . ولى Wu به برمه لشكر كشيد و استرداد يونگلى را خواستار شد . پادشاه برمه Pye امپراطور را گرفته و تحويل فرستادگان Wu داد . آنان نيز او را به Yunnanfu برده و در ميدان بازار عمومى شهر با زه كمان خفه كردند . ( 4 ژوئن 1662 ) . ر ك به مقاله Yung Li در : Couling ; The Encyclopaedia SINICA . Shanghai . 1917 ( 2 ) - كانگ هسى K'ang Hsi دومين امپراطور سلسله منچو در سال 1662 ميلادى بسلطنت رسيد و قريب 60 سال ( تا سال 1723 ) سلطنت كرد . ( 3 ) - مقتبس از آيهء 188 سوره 7 ( اعراف ) . ( 4 ) - برابر با 31 دسامبر سال 1686 ميلادى . در متن اصلى اشتباها 1029 نوشته شده است . ( 5 ) - علم بمعنى بيرق است و پرچم علاقه علم يعنى آنچه بر بالاى درفش آويزند . ( 6 ) - مأخوذ از آيه 78 سوره 18 ( الكهف ) حكايت حضرت موسى و خضر .