سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧

تفصيل جزاير

بر صفحه عرض مينگارد كه اگرچه سبق عرض يافت كه درين بحار جزاير و كنار بسيار است نهايت چون مسافت حكايات آنها دراز و دور و ادهم قلم از قطع آن معترف بعجز و قصور بوده اكثر آنها از جهت مقصد جدا و خارج از طرف و سمت مدعاست لهذا انعطاف خامهء مطلب نگار به طرف دو شهر از آنها كه متصل و منتهى به شهر ناو است ميسازد .

پيگو « 1 » كه شهريست معمور و از شهر مزبور الى شهر ناو ده روز است و از تناسرى پنج شش روز و چنان مشهور است كه اين شهر در تحت تصرف پيران ويسه بوده است و چاهى كه بيجن در آن محبوس بود آنجاست و در نزهت القلوب آن چاه را در باب الابواب « 2 » نشان داده و باعتبارى كه از تركستان دور است از راه صواب دور ميمانند و حال نيز فلوسى كه در آنولايت خرج مىشود مشهور به ويس است كه از قلع ويسه پدر پيران ساخته و بر آن سكه زده « 3 » . و مردم آنديار بطريق جماعت سيام به عبادت و پرستش اصنام اشتغال دارند و مايعرف و اموال خود را در ساختن صنم‌كده‌ها و بتخانه‌ها مصروف ميسازند و بخلاف شهر ناو سكنه انجا اكثر سيام بوده پادشاه ايشان عباسيست و در شهر ناو پادشاه سيام و اكثر رعيت عباسى ميباشند « 4 » و دور نيست كه

( 1 ) - ر ك به تعليقات شماره 26 ( 2 ) - در بندر خزر ( در داغستان ) ( 3 ) - در متن ويسه نوشته شده كه به ويس تصحيح گرديد . واحد وزن معمول در پيگو ويسه ( يا صحيح‌تر ويس Viss ) نام داشت . نونيس در سال 1554 آن را « برابر با چهل اونس » يا تقريبا 974 گرم مىنويسد . ( ص 38 . Nunes , Livro dos pesos da Ymdia , eassy Medidas e Moedas . Lisbon . 1878 ) همين نويسنده اضافه مىكند كه در پيگو ضرب سكه معمولى نمىباشد بلكه آنچه كه براى تبادل كالا به كار ميرود تكه‌هاى خردشده وسائل خانگى از فلزى است كه گنس ( Gansa ) مىنامند . بنوبه خود سياح ايطاليائى فدريچى ( Federici ) در سال 1568 قيمت يك ويس از اين فلز ( آلياژ مس و سرب ) را 2 / 1 دوكا مىنويسد . ( هكلويت . كتاب ياد شده . جلد دوم . ص 367 ) ظاهرا تشابه لفظى بين اين واحد وزن و نام سپهسالار افراسياب و حكايت شنگل و فتح ملك بنگ ( بنگاله ) در شاهنامه اين افسانه را بوجود آورده است . ( 4 ) - ر ك به تعليقات شماره 97