سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٦
تفصيل جزاير
ميرسد و ساكنان آنجا پيوسته خوشدل و همه صاحب مكنت و دايما بعيش و نشاط ميگذرانند « 1 » و معدن طلا قدرى در اينجزيره هست و اينجزيره به چين و جپان نزديك است و بسيار جهازات از هرجا هر سال بانجا آمده سودا كرده انتفاع مىبرند و در اين وقت پادشاه حكم كرده كه تجار زياده از موسمى در آنجا نمانند و در آن جزيره زرگرى شيوع عظيم دارد و از مردم چين كه در آنجا مسكن كرده‌اند در ساختن صنايع و بدايع خصوصا در امر زرگرى و شبكه « 2 » دست عظيم دارند و گويا به جهت ايشان گفته‌اند .
نظم
آنچه بتوان ز سيم و زر پرداخت * آنچنان ساختند كه نتوان ساخت
حاصل كه در امر زرگرى بمرتبه [ اى ] دست دارند كه در برابر خود در چهارسوى روزگار همكارى ندارند و در ريزه‌كارى دليل قاطع بر قسمت وجود لايتجزى دارند و فلك مينارنگ از رشك مشبك‌كارى صنايع و ميناكارى بدايعشان مشبك از انجم گرديده و از ثوابت ديده حيرت گشوده .
و از جمله غرائب آنجزيره تاجرى مذكور نمود كه در خانه حاكم آنجزيره مرغى به شكل كاكاطوا « 3 » ديده شده كه به زبان فرنگ چنان حرف ميزد كه گويا
( 1 ) - ديگو گوتيرس ( Diego Gutieres ) اولين راهنماى كشتىهاى اسپانيائى كه از فيليپين ديدن كرده در توصيف اين جزاير مينويسد كه « اگر بهشتى روى زمين باشد حتما همان جابره است » ( ص 292 . جلد ششم . ( Hakluyt ; The Principall Navigations of The English Nation سياح انگليسى كاونديش بنوبه خود شهر منيله را در سال 1588 ميلادى « زيبا و با اسلوب » ( Well Planted ) ميخواند و اضافه مىنمايد كه در آن شهر تقريبا ششصد يا هفتصد نفر از مردم اسپانيا سكونت دارند . ( سفرنامه در هكلويت . كتاب نامبرده . جلد 8 ص 248 ) ( 2 ) - در لغت به هر چيزى سوراخ‌سوراخ مانند تور ماهيگيرى شبكه مىگويند . ظاهرا در اصطلاح زرگرى شبكه‌كارى يا شبكه‌سازى عملى بوده است كه به وسيله آن قطعه فلزى را مشبك ميساخته‌اند . ( 3 ) - در زبان ملايو كاكاتوا ( Kakatua ) به طوطىهاى بزرگ با پرهاى بسيار زيبا به رنگ‌هاى سفيد و زرد و قرمز و سياه كه نوعى تاج بلند عمودى بر سر دارند گفته مىشود . در فيليپين انواع مختلف كاكاتوا فراوان است . ر ك به : ( Bates and Busenbark ; Parrots and Related Birds . London . 1959 )