سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٩
[ فصل شش ] 6
در وصف دريا يا درياچهء نمك ، و دژهاى پيرامونش . ذكر شهر آرمناك « 1 » واقع در جزيره‌اى در اين دريا كه ساكنانش همه ارمنيان مسيحيند . دربارهء دژ وسطان و وان كه فرمانروايش زيدى بيگ خوانده مىشود و سر از فرمان شيخ اسماعيل پيچيده است .
بيرام بيگ « 2 » به جنگ او فرستاده شد و وى سه ماه دژ را در محاصره گرفت و چون دژ تسليم شد ، زيدى بيگ شبانه گريخت .
[ فصل شش ] 6
[ فصل شش ] 6
آنگاه از بدليس روبه‌راه نهادم و روز دوم به تدوان « 3 » رسيدم كه دژى است كوچك بر فراز كوهى كه در دريا پيش رفته است ، چنان كه ذكرش بيايد . در اين سرزمين دريا يا درياچه‌اى است كه آبش شور است اما نه به شورى آب درياى آدرياتيك . درازايش سيصد ميل و پهنايش در پهن‌ترين جا يكصد و پنجاه ميل و در پيرامونش مصبهاى بسيار است . ناحيه‌اى است بارور و پر از روستاهايى كه بيشتر آنها ارمنىنشين است . پيرامون اين دريا دژهاى باشكوهى است كه كردها و ارمنيها در آنها بسر مىبرند . من در تمام آنها به دادوستد پرداخته‌ام زيرا بر سر راه خود به تبريز ، از يك سوى درياچه رفتم ، و در مراجعت ، از سوى ديگر درياچه بازگشتم ؛ چه اين درياچه در سر راه قرار دارد . چهار تا از دژها در سمت شرق درياچه واقع است و آنها عبارت است از تدوان كه پيش از اين نام بردم ، وسطان ، وان « 4 » و
( 1 ) . Arminig ( 2 ) . در متن اينجا Bairdunbec و در ص . 401 Bairambec آمده است . - م . ( 3 ) . در متن Totouan كه گرى در حاشيه مىنويسد : « تدوان Tadvan در ساحل درياچهء وان » . ( 4 ) . وان يا Artemita ، ارتميتاى باستان بنا به نوشتهء كينير به مسافت دو ميل از درياچه قرار دارد . « داراى حصارى نيكو و خندقى ژرف است و چهار دروازه دارد . كه يكى از آنها همان در ورودى كاخ حاكم است ، ديگرى در سمت مشرق دروازهء تبريز خوانده مىشود ، و سومى در سمت جنوب ، موسوم است به دروازهء وسط ، و چهارمى كه روبه‌روى درياچه است معروف است به دروازه سين‌لا Sinla . در شمال قلعه‌اى دارد كه -