سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٥
[ فصل سه ] 3
مخصوص غسل تعميد « 1 » كه در وسط كليسا قرار دارد و از مرمر سفيد ساخته شده است ، به شكل مصطبه‌اى « 2 » بزرگ كه درونش پوشيده از طرحهاى گوناگون بسيار باشكوه و زيباست و پوشيده شده است از يك تخته مرمر بسيار عالى كه بر روى شش ستون مرمر صاف همچون مرواريد قرار دارد . اين ستونها نيز داراى كنده‌كاريهاى زيبا و دل‌انگيز است و تمام كليسا را با سنگهاى مرمر پوشانده‌اند .
در اين ايام قسمت شرقى كليسا تبديل به مسجد شده است و قسمت ديگر به همان حالى است كه بوده است ، به صورت صومعه‌اى كه كشيشان در آن مىزيستند و داراى چشمهء شگفت‌انگيزى است كه آبش از زلالى مانند بلور است . اين كليسا را چنان عالى ساخته‌اند كه چون بهشت به نظر مىرسد . داراى سنگهاى بسيار زيبا و عالى و ستونهاى بيشمار است مانند كليساى سان ماركو ( مرقس پاك ) در ونيز .
آب اين شهر فراوان است زيرا در بسيارى از جاهاى آن چشمه‌هاى آب از زمين مىجوشد . قسمتى از شهر در دشت و قسمتى بر كوه ساخته شده است و به طور كلى شهر در ميان دشتى پهناور قرار دارد كه در پيرامونش بسيارى چشمه‌هاى آب گوارا از زمين مىجوشد .
شهر داراى شش دروازه است « 3 » كه سرجوخگان و سربازان از آن به خوبى حفاظت مىكنند . سرجوخهء هر دروازه ده دوازده يا بيست سرباز زير فرمان دارد و نزديك هر دروازه چشمه‌اى بزرگ و زلال وجود دارد .
در اين شهر نيز مردمان وابسته به بسيارى اديان بسر مىبرند كه عدهء ايشان بيشتر از عدهء مسلمانان است و عبارتند از مسيحيان و يونانيان و ارمنيان و يهوديان . پيروان هر مذهبى را پرستشگاهى جداگانه با آيين خاص خود است و از مسلمانان آزارى به ايشان نمىرسد .
از جمله رودهايى كه در شهرجارى است يكى به نام شط « 4 » است كه در مشرق روان است و آب آن در بهار به نحوى شگفت‌انگيز بالا مىآيد و بسرعت
( 1 ) . The baptismal font ( 2 ) . Mastebe ( 3 ) . اكنون تنها چهار دروازه دارد . ( 4 ) . در متن Set . گرى در حاشيه چنين مىنويسد : « دجله يا شط ( به عربى به معنى رود ) . پس از آنكه دجله و فرات به هم پيوستند به نام شط العرب به خليج فارس مىريزد .