سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧

كتاب نخست

بر ستون چهارم ، كه چهل هزار تن بودند ، داوود بيگلربيگى آناطولى « 1 » فرمان مىراند . از اينها گذشته سواران داوطلب معروف به آقنجى « 2 » با فرمانده خود آمده بودند و عدهء ايشان به سى هزار مىرسيد . اين سواران پيشاپيش لشكر عثمانى به مسافت سى و چهل و پنجاه ميل حركت مىكردند و در حين عبور از روستاها هر چه مىيافتند غارت مىكردند ، مىسوختند و دست به كشتار مىزدند . آنان دلاورترين سپاهيان ترك بودند و وظيفهء ايشان گردآوردن خواربار براى اردو بود .

سلطان عثمانى با اين لشكر جرار از آماسيه حركت كرد و با خود نيز چند توپ سنگين برداشت و با نظم تمام به راه افتاد . شهر سيواس « 3 » را كه در جانب چپ لشكر بود پشت سر نهاد . اين همان شهرى است كه در كرانهء رود ايريس [ قزل ايرماق ] « 4 » نهاده است و از كوههاى طرابوزان جارى است . لشكر عثمانى پس از عبور از آن سامان به دشتى كوتاه درآمد كه در ميان سيواس و كوه توروس « 5 » قرار دارد . سپس تركان بر سر راه خود به نيكسار « 6 » رسيدند كه دژى سخت استوار ازان ايران بود و چون نمىخواستند وقت خود را در راه تلف كنند به آن حمله نبردند و همچنان پيش رفتند و شهر قويله‌حصار « 7 » را كه در سمت چپ بود در پشت سر نهادند و اين شهر در ميان كوههاست و روستاهاى بسيار پيرامونش را گرفته است . همين‌كه از كوهها سرازير شدند در نزديكى قره‌حصار

( 1 ) . Natolia ( 2 ) . در متن Acangi كه مترجم انگليسى در حاشيه معادل Akindjis نوشته است . - م . ( 3 ) . سيواس به مسافت شصت ميل از توقات و در ساحل قزل‌ايرماق قرار دارد و صنعت آن تهيهء پشمينه‌هاى درشت و خشن است . ( 4 ) . در متن Lais كه مترجم انگليسى آن را در حاشيه معادل با Iris نوشته و علاوه كرده است كه اين همان قزل‌ايرماق كنونى است . ( 5 ) . Mount Taurus ( 6 ) . در متن Nicheset كه مترجم انگليسى در حاشيه آن را معادل Niksar نوشته است . ( 7 ) . در متن Coiliutar كه مترجم انگليسى در حاشيه آن را معادل با قويلىحصار نوشته و چنين افزوده است : « قويله‌حصار بنا بر نقشهء كيپرت Kiepert در ساحل شوناك Schonak يا اوادميش چاى Owadmish Schai قرار دارد كه به قزل‌ايرماق مىريزد . اين شهر اندكى پايين‌تر از قره‌حصار شابين Shebban Kara Hissar قرار دارد و قوينلوحصار نيز خوانده مىشود . »