راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٤
در سلّ رية بقول دكتران جديد
در سلّ رية بقول دكتران جديد
در سلّ رية بقول دكتران جديد
گفته‌اند مشرّحين جديده هميشه حدوث سلّ رية از توبركولى شدن مزمن رية است و يا در عقب ذات الرّية پنيرى است و توبركول اسم است براى سورمزاجى كه عارض اعضاء مىگردد يعنى دانه‌هاى كوچك مخصوصى حاصل مىشود در خلل و فرج اعضاء كه باعث سود مزاج آن مىگردند بخصوص در رية كه اگر آن دانه‌ها ظاهر شوند و سبب سود مزاج رية گردند اين را توبركول رية مىگويند و بعد از مزمن شدن اين سلّ مىگردد و اين عبارت مبهم است بنا بر قول قدماء همچنانكه ذكر شد يا از غليان و ثوران خون رية متورم مىگردد و يا از نزول موادّى از راس كه در اثر كثرة طول آن و بسيارى حركت رية متورّم گرديده و بعدا اگر علاج نشود و بجراحت رية بكشد سل مىگردد البته تا موادّى متوجّه عضو نشود مئوف و يا متورّم و داراى سوء مزاج نخواهد شد و ما احتياجى بشناختن آن مادّه نداريم بلكه روى علامات و عوارضات آن حكم بمادّه منصبة با مولّده در عضو خواهيم نمود اين است كه نوشته‌اند سبب اين سل خوب شناخته نشده اهل فرنگ و مشرحين و همين مشرّحين جديده گفته‌اند در هر سن ظاهر مىگردد اين سل بيشتر در جوانان از هيجده تا سى و دو ظاهر مىشود و گفته‌اند ايضا ممكن است بعد از نفث الدم قوى ظاهر شود و مشرحين و محققين جديده مىگويند سلّ توبركولى در همه اعضاء ممكن است ظاهر شود در دماغ يا در كبد يا در گوشت يا در استخوان مثل اينكه سلّ استخوانى مىگويند و هريك را به آن عضو نسبت مىدهند مانند سل دماغى و سل كبدى و اين سل را گفته‌اند فشار مزاجى است كه متّصف مىشود بضعف و لاغرى شديد و تب دائم ولى انتظامى شديدى در اعمال رية حاصل اقوال