مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٧

پيشگفتار

شعر حلاج ساده و روان و بىتكلّف است . بيشتر اشعارش به صورت نيايش و التجا به خداوند است و كمتر از تعابير متصوفه استفاده مىكند . باوجود اين برخى از اشعار او داراى تعابير و مفاهيم كلامى ، فقهى و فلسفى است كه از فرق معاصر گرفته است . مانند كلّابيه ، كراميه ، معتزليان ، اماميه ، قرمطيان و حكماى يونانى . كلماتى مانند نور العين ، خمر و هلال را از نصيرىها ، آفاق و غايت الغايات را از قرمطيان ، قدم و حدث را از معتزليان ، اسم آخر ، لاهوت ، ناسوت ، حجاب و دوازده بروج را از اماميّه ، دواير و تجزيه نامها به جزهاى مجزى را از حكماى يونان گرفته است .

7 . كلمات الحلاج . مجموعه‌اى است از تعابير و مفاهيمى كه حلاج در شعر و نثر خود آنها را به كار برده است . ما در اين بخش به شرح و تفسير اين مفاهيم پرداخته‌ايم .

احتمال دارد كه دربارهء آثار حلاج تحقيقات ديگرى هم انجام گرفته باشد كه ما از آن بىاطلاعيم . به‌هرحال آنچه ما در اين مجموعه گرد آورده‌ايم بخش اعظم آثار حلاج است كه درستى آن از سوى حلاج‌شناس معروف لويى ماسينيون تاييد شده است .

ممكن است آثار ديگرى را به او منتسب كنند يا صحت آن را تأييد نمايند ، باوجود اين از ارزش اين مجموعه چيزى نخواهد كاست .

لازم به توضيح است كه مجموعهء حاضر يك بار در سال 1379 از سوى انتشارات يادآوران منتشر شده است . در اين چاپ با تجديدنظر و اضافات و شرح مبسوط به مدد انتشارات شفيعى به خوانندگان محترم ارائه مىشود .

در پايان بر خود واجب مىدانم تشكر و سپاس خود را از سركار خانم لادن جوانى همسر فهيم و هوشمندم كه با بردبارى و حوصله فراوان و عشق و محبت بىدريغ خويش همت به آماده‌سازى و صفحه‌آرايى كتاب كرده‌اند ، صميمانه ابراز نمايم .

قاسم ميرآخورى

پاييز 1386