مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩
9 طاسين الأسرار فى التوحيد
9 . و ان قلت : « يرجع الى الموحّد » فمن توحّد كيف يرجع الى التوحيد ؟
10 . و ان قلت : « من الموحّد الى الموحّد » فقد نسبته الى الحدة .
9 طاسين الأسرار فى التوحيد
9 طاسين الأسرار فى التوحيد
[ هذه صفة طاسين أسرار التوحيد ]
1 . الأسرار منه فازعة « 1 » و اليه نازعة « 2 » ، و به وازعة « 3 » .
2 . ضمر « 4 » التوحيد صائرة ، لا فى ضمير و مضمر و ضمائر هاؤه ، هاؤه .
3 . ان قلت : « واه » قالوا « آه »
4 . ألوان و أنواع ، و الاشارة الى المنقوص « 5 » لا يلوص .
5 . « كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ » « 6 » هى حدّ و الحدّ لا يستثنى عليه أحديّته « 7 » ، و الحدّ حدّ ، و أوصاف الحدّ الى المحدود ، و الموحّد لا يحدّ .
6 . الحقّ مأوى الحقّ [ الخلق ] ، لا الحقّ ما « قال » التوحيد لأنّ المقال و الحقيقة لا يصحّان للخلق فكيف [ يصحان ] للحقّ .
7 . ذآ ذا لا ذا : فذا الأوّل ذات ، و الثانى ذات العلم ، و الثالث ذات الحقّ . « ذا » لا يكون و لا لا يكون ، و اللاكيف يكون ؟ انّما يكون ما لا يكون . .
8 . ان قلنا : « التوحيد بدا منه » فقد جعلت الذات ذاتين الذى بدا منه ذات ، و الذات كيف لا يكون ذاتا [ ذاته و لا ذاته ] ؟ .
9 . [ خفى كيف يكون بدا ] ؟ ان خفى فأين هو ؟ لا « ما » و لا « ذا » و « الأين » ليست فى ضمته .
( 1 ) . فازعه : از فزع : پناه جستن ، بيدار شدن ، ترس و بيم ، هراس . ( 2 ) . نازعه : كمان ، حال جان كندن ، درگذشتن ، بركنده شدن روح از بدن ، بركندن چيزى از جاى خود . روان شدن خورشيد به سوى غروب ، برآوردن . ( 3 ) . وازعة : بازدارنده ، مانع ، محدودكننده . ( 4 ) . ضمر : نهانى ، نهفته ، راز ، ياد ، دل ، درون ، باطن . ( 5 ) . منقوص : آنكه در آن نقصان واقع شود ، كم كرده شده ، كموكاست ، شكسته . ( 6 ) . سورة الصف ، الآية : 4 . ( 7 ) . احديت : يگانگى ، مقام الوهيت .