مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٥

[ ( ن ) ]

نفس شاكره : - نفس .

نفس عارف : - نفس .

نفس عارفه : - نفس .

نفس عاقله : - نفس .

نفس مرحومه : - نفس .

نفس مطمئنه : تارك هواى نفسانى و لذّات فانى دنيوى است .

نفس واحده : اشاره به حديث نبوى : مؤمنان همچون يك تن‌اند .

نقطه : نهايت خط را گويند . وحدت حقيقى و مدار تمام كثرتها و تعينات است . خال يا دهان معشوق است . و نيز مقصود از نقطه : ام الكتاب ، ظل نور ، آدم كبير ، مداد ، قلم ، نون ، عقل ، روح ، عشق ، عنصر اعظم ، سرّ هويت مطلقه و تجلى ذاتى است .

نقطه الازليه : - نقطه .

نور : صوفيان وجود را نور و ظلمت را عدم گويند ، و آن عبارت از وجود حق ، به اعتبار ظهور او در نفس خودش و اظهارش براى غير در علم و عين است . عراقى به استناد به آيه « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » « 1 » مىگويد :

هست او نور آسمان و زمين * پرتو نور اوست روح امين

روزبهان بقلى : نور اشراق جمال حق در دلهاى مقربان است . « 2 »

مغربى :

من فرضم و تو سنتى من نورم و تو ظلمتى * خود ظلمتى را كى رسد با نور كردن همسرى

مولوى :

به عاشق ده تو هرجا شمع مرده‌ست * كه او را صد هزار انوار باشد

نور ازلى : نور ضد ظلمت . به معناى روشنايى . نامى از نامهاى الهى است . وجود حق به اعتبار ظهور او در ذات خود و اظهار خويش براى غير در علم و عين .

( 1 ) . سوره 24 ، آيه 35 . ( 2 ) . شرح شطحيات ، ص 182 .