مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٣

( 40 )

در راه خطر نجات را مىجويد

گوئى من ، ميان امواج گرفتار آمده‌ام

مرا واژگون مىكند و بالا و پايين مىبرد

غم به دل دارم و آتش در جگر و اشك گواهم

پس از ديده‌ام گواهى بخواهيد

( 39 )

( 39 ) [ در نعمت عشق مسرف بوده‌ام ( ناسپاس بوده‌ام ) ]

در نعمت عشق مسرف بوده‌ام ( ناسپاس بوده‌ام )

پس جزاى اين اسراف ( ناسپاسى ) را خواهم چشيد

( 40 )

( 40 ) [ از آنجا كه ايشان « قديم‌اند » ]

از آنجا كه ايشان « قديم‌اند »

« جمع » « 1 » ايشان را از دست داد

و « فرق » « 2 » ايشان را مىبايد

در آن هنگامى كه بىاثرند

عمرشان سپرى شد

و مرگ پيش رويشان است

بشر را در آن گرد آورده‌اند

و جمعشان از صفات « 2 » رسم ( آثار )

محو « 3 » شان است

( 1 ) . و 2 جمع و فرق نزد صوفيان عبارت است از جمعيت خاطر ، فرق احتجاب است از حق به خلق . جمع اشاره به حق بدون خلق است و فرق خلق را ديدن است . واسطى گويد : هرگاه خود را بينى در تفرقه هستى و هرگاه خدا را بينى در جمع باشى . اگر به غير استوار باشى ، به جمع و تفرقه هستى . ابو على دقاق گويد : هر چه به تو نسبت داده شود تفرقه است و هرچه از تو سلب شود جمع است . جنيد گويد : قرب به حق به واسطه واحد ، مقام جمع است و غيبت بنده در بشريت خود تفرقه است . ( 2 ) . صفت : چگونگى كسى يا چيزى را گفتن ، ستودن ، بيان حال ، نشان ، نشانه ، چيزى كه قائم به خود نباشد و از موصوف خود جدا نشود . ( 3 ) . محو : پاك كردن نوشته و نقش آن ، پاك كردن حروف و نقوش از لوح ، زدودن ، زايل و معدوم كردن ، نزد