مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٨

تحقيق

69

69 [ دنيا تخادعنى كأننى ]

دنيا تخادعنى كأننى * لست أعرف حالها

حظر الإ له حرامها * و أنا اجتنبت حلالها

مدّت إلّى يمينها * فرددتها و شمالها

و رأيتها محتاجة * فوهبت جملتها لما

و متى عرفت وصالها * حتّى أخاف ملالها

منابع

منابع

ديوان الحلاج ، ص 80 ، به نقل از حكايات ، قناد كه آن هم به نقل از تاريخ بغداد ، مجلد 8 ، ص 117 . الوافى ، سمعانى و صفدى ، قسمت 11 . نسخهء خطى قازان ، ص 99 ( ابيات 5 - 1 ) .

عجائب ( ابيات 5 - 1 ) . محاضرات ، راغب اصفهانى ، ص 197 . البداية و النهاية ، ابن كثير ( 2 - 1 ، 4 ) . دائرة المعارف ، بستانى ، مجلد 7 ، ص 151 . نسخه ( ك ) ، ص 73 . سعدى ضناوى ، ص 60 .

لغات

لغات

الزلال : آب سرد و گوارا و صاف .

حظر : نهى ، منع ، جلوگيرى ، ممنوع كردن .

وهب : دادن ، بخشيدن ، واگذاردن ، ارزانى داشتن .

وصال : پيوستن ، رسيدن ، پيوسته داشتن ، مقابل فراق ، رسيدن به معشوق و مقصود ، دوستى بىغرض . در اصطلاح عرفا ، مقام وحدت يا نفى خودى و منى است .

ملال : خستگى ، كسالت ، بىحوصلگى ، بىصبرى ، آزردگى خاطر ، ملالت ، دلتنگى .

تحقيق

تحقيق

1 . در بيت اول : به جاى « تخادعنى » در تاريخ بغداد و محاضرات راغب اصفهانى به صورت « تغالطى » آمده است . در بيت دوم در ديوان الحلاج « حطر » به صورت ذم « حظر » آمده است .

2 . در بيت سوم به جاى « مدّت » در برهان المؤيّد « بسطت » آمده است .

3 . اين قطعه را به امام على ( ع ) منسوب داشته‌اند .