مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٨

لغات

40 [ الجمع أفقدهم - من حيث هم - قدما ]

الجمع أفقدهم - من حيث هم - قدما * و الفرق أوجدهم حينا بلا أثر

فاتت نفوسهم ، و الفوت عندهم * فى شاهد جمعوا فيه عن البشر

و جمعهم عن نعوت الرّسم محوهم * عما يؤثّره التّلوين فى الغير

و العين حال تلاشت فى قديمهم * عن شاهد الجمع إضمارا بلا صور

حتّى توافى لهم فى الفرق ما عطفت * عليهم من علوم الوقت فى الحضر

فالجمع غيبتهم و الفرق حضرتهم * و الوجد و الفقد فى هذين بالنّظر

منابع نسخهء ( ك ) . صص ( 4 - 53 ) .

جمع : در اصطلاح عارفان جمعيت خاطر را گويند در مقابل فرق .

روزبهان در شرح شطحيات مىگويد : « جمع » عين قدم است بىعدم . جمع آن است كه حق از اسرار جمع كند در دل عارف به لباس انوار .

فرق : احتجاب است از حق به خلق . يعنى همه خلق بيند و حق را من كل الوجوه غير داند .