مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢

تحقيق

26

26 [ دلال ، يا حبيبى ( يا محمّد ) ، مستعار ]

دلال ، يا حبيبى ( يا محمّد ) ، مستعار * دلال بعد أن شاب العذار ؟ !

ملكت و حرمة الخلوات قلبا * لعبت به وقرّ به القرار

فلا عين يؤرّقها اشتياق * و لا قلب يقلّقه ادّكار

نزلت به منزل الأعداء منّى * و بنت ، فلا تزور و لا تزار

كما ذهب الحمار بأمّ عمر * فلا رجعت و لا رجع الحمار

منابع

منابع

ديوان الحلاج ، ص 111 . تاريخ بغداد ، الخطيب ، مجلد 8 ، ص 116 . مصايب الحلاج ، ص 234 . نسخه ( ك ) ، ص 4 .

لغات

لغات

دلال : ناز ، دلبرى ، طنازى ، عشوه ، نازپروردگى .

مستعار : از عور ، پىدرپى ، حادث شدن ، رخ دادن ، فرود آمدن ، سپرى شدن .

شاب : مو سفيد شدن ، پير شدن ، پيرى ، كهنسالى .

عذار : عارض ، رخسار ، چهره ، گونه

وقرّ : احترام گذاشتن ، حرمت نهادن ، عزيز داشتن .

يورقها : از او خواب را منع مىكند .

اشتياق : آرزو ، خواست ، شور و شوق ، عطش ، ميل و رغبت .

قلق : ناآرامى ، ناآسودگى ، پريشانى ، تشويش ، اضطراب ، بىتابى .

تحقيق

تحقيق

1 . در برخى از نسخه‌ها در بيت اول به جاى « يا محمد » ، « يا حبيبى » ضبط شده است .

2 . در بيت دوم ( قرّبه ) را به شكل « قرّبه » آورده‌اند كه صورت اول صحيح است .

3 . خطيب بغدادى گويد : حسن بن على جوهرى از محمد بن عباس خراز و از عبد اللّه بن محمد عبيد اللّه كاتب و او نيز از ابو منصور احمد بن محمد بن مطر و او هم از ابو عبد اللّه حسين بن منصور حلاج ، نقل كرده كه با خودش اين اشعار را زمزمه كرده است . ( تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 116 ، به نقل از تراژدى حلاج ) .