قرآن و طب ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٧
اسرار علمى :
مجمع البيان اين مطلب ( ظلمت شكم - رحم - مشيمه ) را از امام باقر « عليه السلام » و ابن عباس و . . . نقل كرده و ترجيح مىدهد . « 1 »
سپس اين احتمال در برخى كتاب‌هاى لغت قديمى مثل مفردات راغب آمده است « 2 » و مورد پذيرش صاحبان تفسير الميزان و نمونه « 3 » و برخى مترجمان قرآن قرار گرفته است « 4 »
ب : مقصود از ظلمت‌هاى سه‌گانه ، گوشت ، پوست و خون باشد : در دعاى عرفه‌ى امام حسين « عليه السلام » اين‌گونه آمده است :
و ابتدعت خلقي من مني يمني ، ثم اسكنتني في ظلمات ثلاث : بين لحم و جلد و دم لم تشهر بخلقي . . . « 5 »
« آغاز آفرينش مرا از قطرات ناچيز منى قرار دادى ، سپس مرا در ظلمت‌هاى سه‌گانه ، در ميان گوشت ، پوست و خون ساكن نمودى ، آفرينش مرا آشكار نساختى . . . »
ظاهر كلام نورانى امام حسين « عليه السلام » آن است كه مقصود گوشت و پوست و خون مادر باشد يعنى همان شكم مادر كه كودك را احاطه كرده است . و لذا حد اقل در بيان مصداق يك ظلمت ( خون ) با احتمال اول ( الف ) متفاوت است .
ج : مقصود از سه ظلمت همان سه پرده‌اى است كه جنين داخل آنهاست « 6 » كه عبارتند از :
1 . پرده‌ى آمنيون
( Amniotic membrane )
اين پرده حفر آمنيون را كه پر از مايع زلالى است به نام مايع آمنيوتيك و جنين در آن شناور است ، احاطه مىكند .
2 . پرده‌ى كورين
( Chorionec membrane )
كه سلول‌هاى سطحى آن به داخل غشاى مخاطى رحم نفوذ مىكند .
3 . كيسه ( پرده ) زرد
( Disidua memb )
« 7 » كه عبارت است از غشاى مخاطى جداره‌ى رحم پس از لانه گزينى تخمك كه بعدا جفت را تشكيل خواهد داد . و به اين دليل جفت ناميده مىشود كه به همراه جنين از رحم خارج مىشود .
برخى از پزشكان با تطبيق ظلمت‌هاى سه‌گانه آيه‌ى مورد بحث با اين سه پرده آن را اعجاز علمى قرآن ناميده‌اند . « 8 »
يكى از نويسندگان سه پرده‌ى مذكور را نام‌هاى :
آمنيوس « 9 » ، كوريون ، آلان توئيد « 10 » ياد كرده است و
( 1 ) . طبرسى ، مجمع البيان ، ج 8 ، ص 387 ، ( ده‌جلدى - بيروت ) . ( 2 ) . مفردات راغب ، ماده‌ى ظلم . ( 3 ) . الميزان ، ج 17 ، ص 239 و تفسير نمونه ، ج 19 ، ص 384 . ( 4 ) . محمد مهدى فولادوند ، ترجمه‌ى قرآن ، زير آيه‌ى 6 / زمر ، ايشان با اينكه مطالب خارج از ترجمه را كمتر مىآورد . ولى در اينجا مىنويسد : تاريكىهاى سه‌گانه [ مشيمه و رحم و شكم ] . ( 5 ) . ر . ك : ابن طاووس ( ره ) ، مصباح الزائر و نيز شيخ عباس قمى ( ره ) ، مفاتيح الجنان . ( 6 ) . دكتر السيد الجميلى ، الاعجاز الطبى فى القرآن ، ص 59 . ( 7 ) . اين لايه گاهى صفحه « دسيدوائى » خوانده مىشود . و آن عبارت است از لايه‌اى با عملكرد در اندومتر و در طى زايمان ريزش مىكند . و شامل دسيدواى اصلى يا حقيقى ( قاعده‌اى ) Decidua Basalis و لايه دسيدواى كپسولى Decidua ) ( Capsularis و دسيدواى ديواره‌اى ( Decidua Parietalis ) است . كه لايه‌ى كپسولى در اثر كشش از بين مىرود . ( پروفسور توماس . وى سادلر ، رويان‌شناسى پزشكى لانگمن ، ترجمه‌ى دكتر مسلم بهادرى و دكتر عباس شكور ، ( 1990 م ) ، ص 110 و 112 ، انتشارات شركت سهامى چهر ، ( 1370 ش ) . ( 8 ) . ر . ك : دكتر دياب و قرقوز ، طب در قرآن ، ص 93 ( كتاب مذكور رساله‌ى دكتراى اين دو پزشك است ) و نيز دكتر حامد احمد حامد ، الآيات العجاب فى رحلة الانجاب ، ص 116 . ( 9 ) . نويسنده در كتاب ، آمنيوس ضبط كرده بود اما اصل آن ( Amnion ) آمينون است . ( دكتر هوشمند ويژه - فرهنگ پزشكى ) . ( 10 ) . آلان توئيد ( Allantols ) يكى از اعضايى است كه جنين را مىپوشاند و قسمت پايين آن به مثانه و قسمت بالاى آن به اوراك -