قرآن و طب ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٧
اوّل : مقصود از خلقت انسان از آب چيست ؟
در خشكى ممكن نبود . اين پديده‌ى شگفت‌انگيز ، گفته قرآن را تأييد مىكند كه مىفرمايد :
« اوست خدايى كه انسان را از آب آفريد . » « 1 »
ايشان در جاى ديگر مىنويسند :
« تحقيقاتى كه راجع به ساختمان عمومى جسم زنده به عمل آمده است مىرساند كه آب و كربن قريب 98 % جسم موجود زنده را تشكيل مىدهند . « 2 » »
ب : مقصود از خلقت انسان از آب اين است كه انسان از نطفه و منى آفريده شده است .
برخى از صاحب‌نظران نيز به اين مطلب اشاره كرده‌اند :
1 - استاد مكارم شيرازى در تفسير آيه‌ى وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ « 3 » دو احتمال مطرح مىكند كه يكى همين مطلب مورد بحث ماست ايشان در احتمال دوم مىنويسد :
« اينكه « ماء » در اينجا اشاره به آب نطفه است كه موجودات زنده معمولا از آن به وجود مىآيند . » « 4 »
و نيز در تفسير آيه‌ى وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً « 5 » سه احتمال مطرح مىكند كه در احتمال دوّم مىنويسد :
امّا جمعى ديگر معتقدند كه منظور از « ماء » آب نطفه است . كه همه به قدرت پروردگار توسط آن به وجود مىآيند . . . گواه اين تفسير جمله‌ى ذيل آيه‌ى فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً « 6 » است .
و نيز در تفسير آيه‌ى ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ « 7 » فقط يك احتمال را مطرح مىكنند و مىنويسد :
« جعل در اينجا به معنى آفرينش و نسل به معنى فرزندان و نوه‌ها در تمام مراحل است . سلاله در اصل به معنى عصاره و فشرده‌ى خالص هر چيز است و منظور از آن در اينجا نطفه‌ى آدمى است كه در حقيقت عصاره‌ى كل وجود او مىباشد . » « 8 »
2 - استاد مصباح يزدى با طرح آيه‌ى وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً « 9 » و آيه‌ى خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ « 10 » مىنويسند :
« نطفه و ماء دافق و ماء ، همه « آب » است و قابل جمعند و هريك از جهتى اطلاق شده است و از اينجا نيز ، به دست مىآيد كه « ماء » در اصطلاح قرآن منحصر به همان ماده‌ى ويژه‌اى كه از تركيب اكسيژن و هيدروژن به دست مىآيد و خاصيت يونيزاسيون دارد ، نيست ؛ بلكه اصطلاحى است با گستره‌ى وسيع كه شامل نطفه هم مىشود . ماء دافق بسيار است كه چيزى جز نطفه نيست . . . تقريبا مىتوان گفت كه « ماء » در اين موارد به معناى مايع است ؛ امّا آيا اين اطلاق مجازى است يا حقيقى ، بحث ديگرى است .
مىتوان گفت ماء در اصل لغت وضع شده براى مايع سيّال خاصى مركب از هيدروژن و اكسيژن ولى از باب توسع - كه نوعى مجاز است - به هر مايعى اطلاق شده است . » « 11 »
سپس ايشان همين احتمال را ترجيح مىدهند . « 12 »
3 - دكتر موريس بوكاى نكته‌اى ظريف از آيه‌ى ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ « 13 » استفاده مىكند و مىنويسد :
( 1 ) . بىآزار شيرازى ، گذشته و آينده‌ى جهان ، چاپ دوم ، ص 52 - 53 . ( 2 ) . همان ، ص 39 . ( 3 ) . انبياء / 30 . ( 4 ) . تفسير نمونه ، ج 13 ، ص 396 . ( 5 ) . فرقان / 54 . ( 6 ) . تفسير نمونه ، ج 15 ، ص 126 . ( 7 ) . سجده / 8 . ( 8 ) . تفسير نمونه ، ج 17 ، ص 126 . ( 9 ) . فرقان / 54 . ( 10 ) . طارق / 6 . ( 11 ) . معارف قرآن ، سه‌جلدى ، ص 329 . ( 12 ) . همان ، ص 330 . ( 13 ) . سجده / 8