قرآن و طب ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٥
نكات علمى :
مراد از « ظلمات ثلاث » ظلمت شكم ، رحم و ظلمت مشيمه ( يعنى تخمدان ) است .
آن‌گاه مىافزايد :
برخى هم گفته‌اند مراد از آن ، ظلمت صلب پدر و رحم مادر و مشيمه اوست .
اما علّامه نظر اخير را صحيح نمىداند و مىآورد :
چون در آيه‌ى شريفه دارد : فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ ، * لذا هر سه ظلمات در شكم مادران است نه پشت پدران .
نظريه‌ى اول هم بدون اشكال نيست چون يكى از تاريكىها را شكم مادر دانسته ، در صورتى كه جنين در شكم مادر نيست بلكه در رحم است و رحم در شكم مادر است و رحم و شكم را نمىتوان دو تاريكى جدا از هم تلقى كرد .
با توجه به جريان باردارى ، مىتوان ظُلُماتٍ ثَلاثٍ را اول تخمدان دانست كه تخمك در آن محبوس است .
سپس از آن ظلمت خارج شده داخل حفره‌ى لوله رحم ( حفره‌ى آمپولا ) مىشود كه ظلمت دوم است . و بعد از آن به سوى رحم حركت مىكند و براى او « رحم » ظلمت سوم خواهد بود .
آيه : 14
آيه مرتبط : 5 حج موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - تسويه - شكل‌گيرى استخوان‌ها ، پوشاندن گوشت بر استخوان‌ها منبع : پژوهشى در اعجاز علمى قرآن جلد 2 صفحات : 506 تا 513
شكل‌گيرى استخوان‌ها پوشاندن گوشت بر استخوان‌ها :
شكل‌گيرى استخوان‌ها پوشاندن گوشت بر استخوان‌ها :
ما اين دو مرحله را با همديگر مورد بررسى قرار مىدهيم چرا كه بسيار به هم نزديك هستند و بحث از دو مرحله با همديگر موجب تكميل بحث مىشد و لذا مفسران و متخصصان علوم پزشكى هم اين دو مرحله را با هم بررسى كرده‌اند . قرآن كريم در مورد اين دو مرحله از خلقت جنينى انسان مىفرمايد :
فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً « 1 »
« و آن‌گاه مضغه را استخوان‌هايى ساختيم ، بعد استخوان‌ها را با گوشتى پوشانيديم » .
نكته : « عظام » جمع « عظم » به معناى استخوان است .
نكات علمى :
نكات علمى :
در مورد اين آيه برخى مفسران ، پزشكان و صاحب نظران سخنان متعارضى گفته‌اند كه آنها را مرور مىكنيم :
1 - دكتر دياب و دكتر قرقوز در مورد آيه‌ى 14 سوره‌ى مؤمنون مىنويسند :
« اين آيه‌ى شريفه نه فقط به شكل‌گيرى و تكوين استخوان پيش از گوشت ( عضلات ) به گونه‌اى بديع اشاره دارد ( به طورى كه گوشت را به عنوان « كسا » « پوشش » نام برده و براى كسانى كه با علم كالبد شكافى سروكار دارند كاملا واضح است كه عضلات طورى استخوان‌ها را در بر گرفته‌اند كه گويى پوششى براى استخوان هستند ) بلكه به نظر ما به مرحله‌ى تمايز و تخلق كه از اين مضغه‌ى كوچك آغاز مىشود نيز اشاره دارد . »
و سپس اضافه مىكند كه :
« رشد سريع جنين پس از ماه سوم آغاز مىشود و اندامهاى شكل يافته به سوى تكامل مىروند . برخى از اين اندامها مانند جفت ، دستگاه گوارش و قلب از همان دوران جنينى فعاليت خود را آغاز مىكنند و مغز استخوان به توليد خون مىپردازد . . . » « 2 »
( 1 ) . مؤمنون / 14 . ( 2 ) . طب در قرآن ، ص 89 .