قرآن و طب ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣
اسب‌سوارى
اسب به صور مختلف و از جهات متعدد ، به‌ويژه از ديدگاه نظامى و رزمى ، مورد تمجيد و تقدير قرار گرفته است . خداوند متعال در قرآن به رزمندگان اسلام دستور مىدهد ، هميشه اسبان جنگى را آماده و مهيّا نگهدارند :
وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ « 1 »
« هرچه در توان داريد ، از نيرو و اسب‌هاى آماده بسيج كنيد ، تا با اين [ تداركات ] ، دشمن خدا و دشمن خودتان را بترسانيد . »
همچنين ، اسب ، قاطر و الاغ را وسيله‌ى سوارى و زينت مناسب معرفى مىكند :
وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ « 2 »
« و اسبان و استران و خران را [ آفريد ] تا بر آنها سوار شويد و [ براى شما ] تجملى [ باشد ] ، و آنچه را نمىدانيد مىآفريند . » « 3 »
حضرت سليمان پيامبر « عليه السلام » را از علاقه مندان به اسب معرفى نموده و مىفرمايد : وى از اسبان قوى و چابك جنگى ، سان مىبيند و به آنان آن‌چنان علاقه مىورزد كه دستور مىدهد آنها را بازگردانند و با اينكه تاريكى شب همه جا را فراگرفته و اسبان به خوبى قابل رؤيت نيستند ، با كشيدن دست به ساقها و گردن‌هايشان ، آنها را آزموده « 4 » و مورد نوازش قرار مىدهد :
إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِناتُ الْجِيادُ « 5 »
« [ به خاطر بياور ] هنگامى را كه [ طرف ] غروب ، اسبان چابك و تندرو را بر او عرضه داشتند . »
فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ « 6 »
« گفت : من اين اسبان را به خاطر پروردگارم دوست دارم [ من مىخواهم از آنها در جهاد استفاده كنم . او همچنان به آنها نگاه مىكرد ] تا از ديدگانش پنهان شدند . »
رُدُّوها عَلَيَّ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ « 7 »
« [ آنها آن‌قدر جالب بودند كه گفت : ] بار ديگر آنها را بازگردانيد ، و دست به ساقها و گردنهاى آنها كشيد [ و آنها را نوازش كرد ] . »
پيامبر گرامى اسلام « صلى اللّه عليه و آله » اسب را ( كه سبب تقويت بنيه‌ى نظامى مسلمانان است ) ، موجب عزت مسلمين معرفى مىكند و مىفرمايد :
« اربطوا الخيل فان ظهورها لكم عزّ و اجوافها كنز » « 8 »
« اسبها را براى سوارى و جنگ آماده كنيد ، زيرا پشت‌هاى آنها ( يا ظاهر آنها ) براى شما عزت و قدرت بوده ، و شكم‌هايشان ( يا باطن آنها ) برايتان گنج است . »
« ان اللّه اعزّ امتى بسنابك خيلها و مراكز رماحها » « 9 »
« خداوند ، امت مرا به وسيله‌ى سم اسبها و فروگاه نيزه‌ها عزيز ساخت . »
آن حضرت همچنين اسب را يك مركب بهشتى دانسته و مىفرمايد :
( 1 ) . انفال / 60 . ( 2 ) . نحل / 8 . ( 3 ) . شايد منظور از آن مركب‌هايى كه مردمان صدر اسلام از آنها اطلاعى نداشتند ، همين وسايل نقليه‌ى امروزى ، از قبيل : اتومبيل ، هواپيما ، قطار و هليكوپتر باشد . ( 4 ) . اسب نجيب و خوب ، اسبى است كه هميشه بر روى سه دست و پا ايستاده و يك دست خود را كمى بلند كرده ، تنها نوك جلو سم را بر زمين مىگذارد ؛ و اين حالت ، مخصوص اسب‌هاى چابك و تيزرو است كه هر لحظه آماده‌ى حركت مىباشند . ( 5 ) . ص / 31 . ( 6 ) . ص / 32 . ( 7 ) . ص / 33 . ( 8 ) . الحياة ج 5 ، ص 71 . ( 9 ) . مرتضى مطهرى ، قيام و انقلاب مهدى ، ص 93 ؛ شيخ طوسى ، تهذيب الاحكام ، ج 6 ، ( كتاب الجهاد ) .