تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — الصفحة ٧

پيش‌گفتار

عراق و ايران اقامت نموده ايران را به علم پزشكى هند آشنا كردند .

بعد از ساسانيان نخستين عصرى كه در آن شمع طب فروزان شد دورهء سلاطين بويه است . ميان اين سلاطين ركن الدوله و پسرش عضد الدوله بخصوص از پزشكى پشتيبانى كردند . على بن عباس مجوسى ( م 383 ه ) كتاب معروف پزشكى خود كامل الصناعه را در همين دوره تاليف نمود . پس از آل بويه ، اتابكان فارس اين شمع را فروزان داشتند . چنان كه در عهد اتابك ابو بكر بن سعد زنگى ( در 658 ه ) در شيراز « بيمارستان مظفرى » و بعد از ان مدرسهء عضديه تأسيس شد . در زمان آل مظفر در ايران بيشتر سرآمدان دانش و هنر بوجود آمدند . مؤلف اختيارات بديعى الحاج زين العطار يكى از فضلاء بزرگ همين دوره بوده . پس در زمان پادشاهان صفوى بيشترى از پزشكان بزرگ هم در ايران و هم در هند اسلامى بسر مىبردند . و اگرچه روابط و بستگى ايران و هند اسلامى از ديرباز آغاز گرديده بود ولى در حقيقت در اين دوره اين دوستى و مودت و يگانگى استوارتر و محكم‌تر گرديد .

خلاصه اينكه بدين‌ترتيب روابط پزشكى بين ايران و هند اسلامى آغاز گرديد . وسيله‌هايى كه براى اين هدف به روى كار آمد عموما ازين قرار است :

1 - طب قديم و سلاطين ؟ ؟ ؟ اسلامى

2 - پزشكان ايران

3 - پزشكان ايران در شبه‌قارهء هند و پاكستان

4 - دو خانواده بزرگ پزشكى مهم در شبه قاره

5 - علم پزشكى و زبان فارسى

6 - كتابهاى درسى و پزشكان ايران در هند اسلامى

7 - تشريحات و ملخصات كتابهاى درسى پزشكى از مؤلفين طب ايران

8 - طب هندى به زبان فارسى