تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٥

سخنى چند [ از مولف كتاب ]

كه مدتى پس از روى اين روش را بنام آئس بيگز

( Ice bags )

و كولد سپنجنگ

( Cold Sponging )

ادامه دادند .

تا آنجا كه كار مربوط به علم ادويهء و فن دواسازى است رازى و ابن سينا بسيارى از ادويهء تازه را بوجود آوردند .

مثلا رازى اول پزشكى است كه سيماب را در مرهم به كار برد « 1 » و ابن سينا روش ارسال علق از طب هندى اخذ كرده و اطريفلات را نيز در پزشكى خود به كار برد « 2 » .

جرجانى و حكيم مؤمن خان تنكابنى و حكيم محمد حسين شيرازى در مفردات و مركبات بسيارى از ادويهء مفرده و مركبهء تازه را در كتب خود تذكر داده‌اند .

ابو بكر محمد بن زكرياى رازى به علم شيمى علاقهء زياد داشت . همينست كه ابن القفطى و ابن ابى اصيبعه اتلا دوازده تأليف وى را دربارهء شيمى نامبرده‌اند « 3 » .

ابن سينا طبيعت انسانى

( Human Nature )

را اهميت خاصى داده « 4 » و قرار داده است كه طبيب مدبره بدلست و فعل طبيب در باب حصول تندرستى تعاون طبيعت است .

در طب قديم بحث مزاج ، چنان كه واضح است ، گويا بنياد مسئلهء بيش حساسى

( Allergy )

است كه در آن از خصايص طبع شخصى و ملى و جنسى و مقامى تعريف كرده شده است .

خلاصه كتب درسى طب قديم بر دو باب مشتمل است يعنى امور طبيعى و امور بهبود و مرض . دربارهء امور طبيعى هميشه بحث در آغاز كتاب مىكنند و چون اين امر مربوط به طبيعياتست لذا مسايل اربعيت اركان و اخلاط و مسلمات و

( 1 ) - ارابين ميديسن مؤلفه دكتر دانلد كيمبل ( Dr , Donald Campbell ) ، ص 72 ( 2 ) - القانون بخش قرابا دين ( 3 ) - طب العرب ، ص 53 ( 4 ) - ارمغان ، ص 14