تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٠

سخنى چند [ از مولف كتاب ]

منصور بن محمد الهروى ( 1366 م ) در كتاب خود « تشريح منصورى » نقشه‌ها و صورتهاى اعضاى جسم انسانى را نقش كرده كه نظير آن در آثار قدما وجود ندارد .

على بن عباس مجوسى ( 949 م ) بيان كرده كه در شرايين سه طبقه است « 1 » .

نزد شارحان مسلمان عظيمات السمع

( Auditary Ossicles )

چهار است « 2 » .

و برهان الدين نفيس گفته كه خون مانند عصير العنب ( افشردهء انگور ) شيرين است « 3 » و در عصب منافذ هم وجود دارد « 4 » .

ابو سهل مسيحى ( كه معاصر ابن سينا بود ) و ابن النفيس تقريبا سيصد سال قبل از سروليم هاروى

( Sir William Harvey )

اصول نظرى دوران خون را بيان كرده چنان كه از بيان دكتر ج بلاتهم

( J . Blatham )

، استاد دانشگاه مانچستر ، واضح مىشود « 5 » .

پزشكان قديم مسلمان در طب ، تجربه و مشاهده را قوىترين دلايل شمرده‌اند « 6 » .

رازى كه پزشك بيمارستان رى بود براى تجربه و مشاهده ، حضور در بيمارستان را لازم قرار داده « 7 » . ملا نفيس در اهميت مشاهده مىنويسد :

و ليس للقياس و لا التخمين دخل فى امثال هذه المسائل بل التعويل فيها على الرصد و التشريح « 8 » در همچنين مسايل قياس و تخمين را دخل نيست بلكه بر رصد و تشريح اعتماد بايد كرد .

( 1 ) - كامل الصناعة - مقاله دوم - باب سيزدهم ص 20 چاپ مطبع نامى لكهنؤ ( 2 ) - ارمعان ص 26 ( 3 ) - شرح الاسباب و العلامات ، ص 241 ( 4 ) - العمدة فى الجراحة مجلد اول ، ص 40 ( 5 ) - ستديزان اريبك ايند پرشين سيديكل لتريچر ، ص 67 ( 6 ) - ارمغان ، ص 8 ( 7 ) - مسلم كانترى بيوشن تو ميديسن ، ص 15 ( 8 ) - شرح الاسباب و العلامات ، ص 40