تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — الصفحة ١٣٩
بيمارستانها
و در شيراز هم مريضخانه‌اى داير گرديد . علامه قطب الدين شيرازى به همين مريضخانه شيراز كه به بيمارستان مظفرى « 1 » معروف بود وابسته بود « 2 »
در هند اسلامى ، هم مانند ايران مريضخانه‌هاى متعددى تأسيس گرديد و در آنها گذشته از پزشكان هند اسلامى پزشكان ايران نيز شركت داشتند اين تأسيس بيمارستانها سبب مقبوليت طب و شفاى مريضان و وسيلهء علاقمندى و دوستى و ارتباط بين دو كشور گشت .
در عهد سلطان محمد تغلق ( 725 ه تا 752 ه ) تنها در دهلى هفتاد مريضخانه وجود داشت و هزار و دويست پزشك براى آنها از طرف سلطان استخدام شده بودند « 3 » . بعد از سلطان محمد تغلق بقول فرشته ، فيروز شاه تغلق پنج بيمارستان اضافه كرد « 4 » . و در تاريخ رشيد الدين خانى مذكور است كه وى در زمان خود سى مدرسه و سى و دو شهر و يك‌صد رودخانه و يك‌صد شفاخانه بنا كرد « 5 » .
در اين بيمارستانها مريضخانه فيروز شاه تغلق بزرگترين بيمارستانها و سر مشق ديگران بود . در اين مريضخانه براى امراض مختلفه « خانه‌هاى مخصوص » بنا كرده بودند و متخصصين امراض مختلفه مانند معالجين چشم و مجبرين و جراحان همراه معالجين و پزشكان امراض عمومى تعين شده بودند . گذشته از اين داروسازان و پرستاران زن هم وجود داشتند . مريضانى كه از اطراف و اكناف كشور در اينجا مىآمدند به زودى درمان مىشدند . فيروز شاه تغلق ملك شخصى خود را كه درآمد ساليانه آن بيش از سيصد هزار تنكه « 6 » بود براى مخارج آن وقف كرده بود « 7 » .
( 1 ) - معجم الاطباء ، ص 483 . ( 2 ) - منهل الصافى و المستوفى بعد الوافى ، 350 از تصريحات تاريخ البيمارستانات فى الاسلام ( 3 ) - تاريخ فرشته ، ص 133 . ( 4 ) - ايضا ، ص 151 . ( 5 ) - طب اسلامى ، ص 91 با اشاره به تاريخ رشيدخانى . ( 6 ) - تنكه در دورهء سلاطين هند اسلامى سكهء نقره‌ئى بود سپس همين سكه تبديل به روپيه شد ( دائرة المعارف الاسلاميه مجلد چهارم ص 667 ) . ( 7 ) - تاريخ فيروزشاهى عفيف ، ص 353 .