تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

فهرست كتابهاى طبى در قرن حاضر

( Dr . F . R . Seligmann )

اين كتاب را از كتابخانهء ادارهء هند ، لندن

( India Office Library )

گرفته نقشهاى تشريح آن را در كتاب خود

Studien ) ( Zur Geschichte Der Medizin

بچاپ رسانيده است . دكتر مزبور دربارهء اين نقشها گفته كه اين نقشهاى تاريخى ترجمان پيشرفتهاى تشريحى در عهد گذشته است و سلسلهء آنها به مساعى فنى اسكندريه مىرسد .

نسخه‌هاى خطى تشريح منصورى در كتابخانه‌هاى بسيارى كشورها بتعداد زياد وجود دارد . در شبه‌قارهء پاكستان و هند اين كتاب بارها چاپ گرديده مثلا در دهلى بار اول در سال 1868 ميلادى و در لاهور بسال 1880 م و در كانپور باهتمام شيخ جعفر على چاپ گرديد . سپس ترجمهء آن بار دو در سال 1927 م ( با نقشهاى تشريحى آن ) در دهلى منتشر شد .

چنان كه از كتاب « كشمير تحت حيطهء سلاطين » « 2 »

Kashmere Under ) ( Sultans

و همچنين از مقدمهء خود تشريح منصور برميايد منصور اين كتاب را براى پير محمد نوشته است . بايد متذكر شويم كه چند كس به اين نام ( پير محمد ) بوده‌اند - مثلا از اولاد تيمور ، عمر شيخ و غياث الدين جهانگير هريكى پسرى را به اين نام داشت « 3 » . سؤال اينست آيا ممدوح مؤلف ما پير محمد پسر غياث الدين جهانگير بوده يا پسر عمر شيخ ؟ گمان غالب اينست كه وى پسر عمر شيخ باشد كه همراه تيمور بهند اسلامى آمد و در چندى در تلمبه ( مولتان ) « 4 » اقامت كرد .

بقول مولانا منظور احسن عباسى ، پير محمد پسر همايون بود « 5 » . و اين شايد سهو كتابت باشد زيرا كه در اولاد همايون هيچ‌كس به اين اسم موسوم نبود . گذشته ( 1 ) -

Arabian Medicines

ص 93

( 2 ) - با اشاره ريو مجلد 2 ص 467 ، 468 الف R . C / ع ج نمره 96 - 22 . ( 3 ) - The Mohammadan Dynesties by Stanley Lane Poole ( 4 ) - تاريخ هند مؤلفه مولانا صادق ص 311 ( 5 ) - محظوطات فارسيه مرتبه مولانا منظور احسن عباسى ص 785 .