تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٧٨
پرستش جنّيان و فرشتگان
پرستش جنّيان و فرشتگان
پرستش جنّيان و فرشتگان
گذشته از پيروان كيشهايى كه ياد كرديم ، گروهى از مردم عربستان نيز ، جنّ و فرشتگان را پرستش مىكردند . عبدالله‌بن زبعرى - يكى از سران مكه - مىگفت : « ما ، فرشتگان را مىپرستيم ، يهود ، عُزير را و مسيحيان عيسى را مىپرستند ، از محمد بپرسيد : همهء ما با اين معبودها به جهنم مىرويم ؟ ! » « 1 »
بنومليح كه شاخه‌اى از قبيلهء خزاعه بودند ، جن را مىپرستيدند . « 2 »
گفته شده نخستين كسانى كه جن را پرستيدند ، گروهى از مردم يمن و سپس قبيلهء « بنىحنيفه » بودند و پس از آنها به‌تدريج در ميان عرب گسترش يافت . « 3 »
به گفتهء برخى از مفسران ، گروهى معتقد بودند كه خداوند با جنّيان ازدواج كرده و فرشتگان ثمرهء اين ازدواجند ! . « 4 »
خداوند در قرآن پرستش جن و فرشتگان و باور نادرست دربارهء آنان را نكوهش مىكند :
و براى خدا شريكانى از جن قرار داده‌اند و حال آنكه خدا آنها را آفريده است . . . « 5 »
و [ ياد كن ] روزى را كه خداوند همهء آنان را برمىانگيزد و سپس به فرشتگان مىگويد : آيا اينان شما را مىپرستيدند ؟ فرشتگان مىگويند : پيراسته و منزّهى [ از اينكه همتايى داشته باشى ] ، ولىّ ما ، تنها تويى نه آنها ، بلكه جنّ را مىپرستيدند و بيشترشان به آنها ايمان داشتند . « 6 »
روشن است كه اين سؤال جنبهء استفهامى و كشف مجهول ندارد ؛ زيرا خداوند به همه چيز عالم است ، بلكه هدف از اين سؤال اين است كه حقايق از زبان فرشتگان بيان شود تا عبادت‌كنندگان آنها ، سرافكنده شوند . و نيز از پاسخ فرشتگان روشن مىشود كه آنان به پرستش خويش از طرف گروهى از انسانها راضى نبودند ، ولى جنّيان به اين امر راضى بودند .
در هر حال پرستش اين دو دسته از موجودات نامرئى بىشباهت به آيينهاى ثنوى نبود ؛ زيرا آنان جنّيان را منشأ شرّ و آزار ، و فرشتگان را سرچشمهء نور ، رحمت و بركت مىپنداشتند . بعضى
( 1 ) . ابن‌هشام ، السيرةالنبوية ( قاهره : مطبعةمصطفى البابى الحلبى ، 1355 ه . ق ) ، ج 1 ، ص 385 .
( 2 ) . هشام‌بن محمد كلبى ، كتاب الأصنام ، ترجمهء سيد محمدرضا جلالى نايينى ، تهران ، 1348 ، ص 42 .
( 3 ) . طباطبابى ، پيشين ، ج 2 ، ص 42 .
( 4 ) . طبرسى ، مجمع‌البيان ، شركةالمعارف الاسلامية ، 1379 ه . ق ، ج 8 ، ص 46 .
( 5 ) . انعام ( 6 ) : 100 .
( 6 ) . سبأ ( 34 ) : 40 - 41 .