تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٣٠٥
خطبهء تاريخى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله
خطبهء تاريخى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله
خطبهء تاريخى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ضمن مراسم حجّةالوداع ، در روز عرفه ، در بيابان عرفات ، در ميان انبوه حاجيان ، خطبه‌اى مهم و تاريخى ايراد كرد و طى آن مسايل مهمى مطرح نمود و دربارهء آنها توصيه‌هاى مؤكّد فرمود ، از آن جمله پس از اعتراف‌گرفتن از حاضران در مورد حرمت و قداست آن ماه ( ذيحجه ) و آن روز ( روز عرفه ) فرمود :
مردم ! تا روزى كه خدا را ملاقات كنيد ، خونها ، اموال و عِرض و ناموس شما ، همچون حرمت و قداست اين ماه و امروز ، محترم ، و تجاوز بر آنها حرام است .
و سپس فرمود :
خونهاى ريخته شده در جاهليت ، در عصر اسلام غيرقابل تعقيب بوده و « ربا » حرام است .
همچنين تغيير و تأخير ماه‌هاى حرام را ناشى از افراط در كفر و آن را ممنوع معرفى كرد . « 1 »
در مورد زنان و حقوق آنان توصيه و تأكيد نمود و فرمود : « به زنان نيكى كنيد زيرا آنان امانتهاى الهى در دست شما هستند و با قوانين الهى بر شما حلال شده‌اند . »
آن‌گاه فرمود : « حاضران به غايبان ابلاغ كنند كه بعد از من پيامبرى نيست و پس از شما مسلمانان ، امتى نخواهد بود . »
و در ادامهء سخن ، مراسم و عقايد جاهلى را باطل و مُلغى اعلام نمود . « 2 »
( 1 ) . دربارهء تغييردادن ماه‌هاى حرام و جابه جايى اسمى آنها ، در بخش نخست اين كتاب ( وضع اجتماعى عرب پيش از اسلام ) ، زير عنوان « ماه‌هاى حرام » بحث كرده‌ايم .
( 2 ) . ابن‌هشام ، السيرةالنبوية ، ج 4 ، ص 250 - 252 ؛ حلبى ، السيرةالحلبية ، ج 3 ، ص 312 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 3 ، ص 1111 ؛ ابن‌سعد ، الطبقات‌الكبرى ، ج 2 ، ص 186 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 21 ، ص 380 . يادآورى مىشود كه به گفتهء ابن‌سعد و واقدى ، پيامبر اسلام ، اين خطبه را در بيابان منى ايراد فرموده است .