تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٢٩٧
نفوذ و گسترش اسلام در جزيرةالعرب
يافته است كه عمدتاً شامل دشواريها ، مشكلات ، سستى و تعلّل برخى از مسلمانان به هنگام بسيج نيرو ، خيانت و كارشكنى منافقان و امثال اينها است . ماجراى مشهور « مسجد ضِرار » نيز همزمان با غزوهء تبوك اتفاق افتاد كه در آيهء 107 سورهء توبه از آن ياد شده است .
آثار و نتايج غزوهء تبوك
آثار و نتايج غزوهء تبوك
گرچه در اين سفر پررنج و مشقّت ، نبردى رخ نداد ؛ اما آثار و نتايج مهمى به دنبال داشت كه برخى از آنها از اين قرارند :
1 . پيامبر صلى الله عليه و آله در اين سفر ، با بستن پيمانهاى صلح با قبايل و امراى منطقهء مرزى حجاز و شام ، ايمنى اين منطقه را تأمين كرده ، مطمئن شد كه آنها با قيصر روم همكارى نخواهند كرد .
2 . با اين حركت نظامى ، فرماندهان سپاه اسلام با راه و چاه و مشكلات اين منطقه آشنا شده ، طريقه لشگركشى در برابر قدرتهاى بزرگ آن روز را آموختند . از اين نظر ، شايد بىجهت نبود كه نخستين نقطه‌اى كه مسلمانان پس از درگذشت پيامبر اسلام فتح كردند ، سرزمين شام بود .
3 . در اين بسيج عمومى ، مؤمنان و منافقان از يكديگر شناخته شدند و نوعى تصفيه و جداسازى در صفوف مسلمانان به عمل آمد . « 3 »
4 . بالارفتن اعتبار نظامى مسلمانان ، گرايش قبايل مختلف عرب به اسلام و ديدار نمايندگان آنها با پيامبر اسلام به‌منظور اعلام اطاعت ، از ديگر آثار و نتايج مهم اين حركت نظامى بود كه در اينجا به توضيح آن مىپردازيم :
نفوذ و گسترش اسلام در جزيرةالعرب
نفوذ و گسترش اسلام در جزيرةالعرب
چنان‌كه فتح مكه نقطهء عطفى در گسترش نفوذ اسلام در جزيرةالعرب بود ، جنگ تبوك نيز گام مهم ديگرى در اين جهت بود ؛ زيرا با اين حركت كه در واقع مانور بزرگى بود ، حيثيت و اعتبار نظامى مسلمانان بالا رفت و همگان فهميدند كه قدرت نظامى اسلام به جايى رسيده
( 3 ) . جعفر سبحانى ، فروغ ابديت ( قم : انتشارات دفتر تبليغات اسلامى ، چ 5 ، 1368 ) ، ج 2 ، ص 403 - 404 .