تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٢٤٠
پيروزى مشركان
بلكه عامل شكست آنها كشته‌شدن پرچمدارانشان بود كه نه نفر از آنها به دست تواناى على عليه السلام به هلاكت رسيدند « 1 »
و در اثر سقوط پىدرپى پرچم ، روحيهء خود را از دست داده پا به فرار گذاشتند . « 2 »
على عليه السلام بعدها روى اين موضوع تكيه مىكرد . چنان‌كه در شوراى شش نفرى كه پس از قتل عمر ، براى انتخاب خليفهء بعدى تشكيل شده بود ، اين موضوع را جزء سوابق درخشان خود ياد كرد كه مورد تأييد اعضاى شورا قرار گرفت . « 3 »
پس از كشته‌شدن پرچمداران قريش ، صفوف سپاه شرك به‌هم ريخت و روبه فرار گذاشتند . مسلمانان در حال تعقيب آنان سرگرم جمع‌آورى غنايم از ميدان جنگ شدند . اكثر تيراندازان با مشاهدهء اين صحنه به طمع جمع‌آورى غنائم سنگر خود را رها كردند و به اين پندار كه جنگ خاتمه يافته به اخطار و تأكيد عبدالله‌بن‌جبير در مورد فرمان پيامبر اسلام توجه نكردند . « 4 »
پيروزى مشركان
پيروزى مشركان
تخلف تيراندازان باعث شد كه وضع جنگ عوض شود ؛ زيرا خالدبن‌وليد با دويست سوار به آن نقطه حمله كرد و عبدالله‌بن‌جبير را با حدود ده نفر باقى مانده به شهادت رسانيد و از پشت جبهه به مسلمانان حمله كرد .
از طرف ديگر عَمْرة - دختر عَلْقَمَه و يكى از زنان قريش كه در ميدان جنگ حضور داشتند - پرچم را از زمين برداشت و به اهتزاز در آورد . « 5 »
قريش با مشاهدهء حملهء خالد و
( 1 ) . شيخ مفيد ، الارشاد ( قم : المؤتمر العالمى لألفية الشيخ المفيد ، ط 1 ، 1413 ه . ق ) ، ص 88 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 20 ، ص 51 ؛ طبرسى ، مجمع‌البيان ، ( شركةالمعارف الاسلامية ) ، ج 2 ، ص 496 .
( 2 ) . طبرى ، پيشين ، ج 3 ، ص 17 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ج 2 ، ص 41 ؛ سمهودى ، وفاءالوفاء ، ج 1 ، ص 288 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 20 ، ص 26 .
( 3 ) . صدوق ، الخصال ( قم : منشورات جامعةالمدرسين فى الحوزةالعلمية ، 1403 ه . ق ) ، ص 560 .
( 4 ) . آل عمران ( 3 ) : 152 .
( 5 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ج 3 ، ص 83 ؛ طبرى ، پيشين ، ج 3 ، ص 17 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 20 ، ص 51 ؛ طبرسى ، مجمع‌البيان ، ج 2 ، ص 496 . حسّان‌بن‌ثابت - شاعر پيامبر اسلام - به اين مناسبت ، طى شعرى قريش را هجو كرد و گفت : اگر آن روز عمره نبود در بازار برده‌فروشان به فروش مىرفتيد ! ( ابن‌هشام ، پيشين ، ج 3 ، ص 84 ؛ ابن‌ابىالحديد ، پيشين ، ج 14 ، ص 217 . )