تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٢٣٠
عوامل پيروزى مسلمانان
از دريافت اين گزارش ، اظهار شادمانى كرد و مسلمانان مهاجر را به دربارش فراخواند و اين مژدهء مسرّت‌بخش را به آنان داد . « 1 »
پيامبر اسلام فرمود :
جنگ بدر نخستين جنگى بود كه خداوند در آن اسلام را عزيز و شرك را خوار ساخت . « 2 »
شيطان ، روز جنگ بدر به قدرى خوار و حقير شد كه ( به جز روز عرفه كه شاهد نزول رحمت خدا و آمرزش گناهان بزرگ بوده است ) هرگز چنين نشده است . « 3 »
علل و عوامل اين پيروزى شگرف را مىتوان بدين‌گونه خلاصه كرد :
1 . فرماندهى شايستهء پيامبر « 4 »
و شجاعت و دليرى او . على عليه السلام با يادآورى جنگ بدر مىفرمود : « هنگامى كه آتش جنگ سخت شعله‌ور مىشد ، ما ، به رسول خدا پناه مىبرديم و در آن ساعت هيچ‌يك از ما به دشمن از او نزديك‌تر نبوديم . » « 5 »
2 . شجاعت و فداكارى بىنظير على عليه السلام ؛ به‌طورىكه نيمى از كشته‌شدگان دشمن را او به تنهايى كشت . « 6 »
شيخ مفيد سىوپنج نفر از كشته‌شدگان بدر را نام مىبرد و مىگويد :
راويان عامه و خاصه به اتفاق نوشته‌اند كه اين عده را علىبن‌ابىطالب كشته است به‌جز
( 1 ) . همان ، ص 121 .
( 2 ) . همان ، ص 21 .
( 3 ) . همان ، ص 78 .
( 4 ) . با آنكه پيامبر اسلام پيش از بعثت ، سابقهء نظامى نداشت و مورّخان ، تنها از شركت او در جوانى ( يانوجوانى ) در جنگ « فجار » ياد كرده‌اند كه آن هم مورد ترديد است ، اما با اين حال او همچون يك فرمانده دوره‌ديده و باتجربه ، به بهترين وجهى فرماندهى مىكرد ، به‌طورى كه هيچ وقت مسلمانان از ناحيهء فرماندهى آن حضرت شكست نخوردند .
( 5 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ج 2 ، ص 23 ؛ مسنداحمدحنبل ، ج 1 ، ص 126 ؛ ابن‌ابىالحديد ، شرح نهج البلاغه ، تحقيق : محمد ابوالفضل ابراهيم ( قاهره : دار احياء الكتب العربية ، 1961 م ) ، ج 13 ، ص 279 .
( 6 ) . ابن‌ابىالحديد ، پيشين ، ج 1 ، مقدمه ، ص 24 ؛ شيخ مفيد ، الارشاد ، ( قم : المؤتمر العالمى لألفية الشيخ المفيد ، ط 1 ، 1413 ه . ق ) ، ص 72 .