تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٢٢٩
عوامل پيروزى مسلمانان
تن‌به‌تن با شيبة ، عُتْبَه و وليدبن‌عُتبه ، هماوردان خود را به قتل رساندند . « 2 »
و اين ، ضربت سختى بر روحيهء سران قريش بود . « 3 »
آن‌گاه جنگ عمومى در گرفت . ارتش اسلام به سرعت پيروز شد ، به طورى كه هنگام ظهر « 4 »
جنگ با شكست و عقب‌نشينى دشمن به پايان رسيد . از مشركان 70 نفر كشته « 5 »
و 70 نفر اسير « 6 »
شدند و از مسلمانان 14 نفر به شهادت رسيدند . « 7 »
با موافقت پيامبر اسلام ، اسيران با پرداخت سربها آزاد شدند و آنان كه پول نداشتند ، اما باسواد بودند ، به دستور رسول خدا بايد ده نفر از جوانان انصار را خواندن و نوشتن مىآموختند تا آزاد شوند . « 8 »
و بقيه اسيران با منت پيامبر آزاد شدند . « 9 »
عوامل پيروزى مسلمانان
عوامل پيروزى مسلمانان
پيروزى درخشان و برق‌آساى مسلمانان ، در نخستين برخورد نظامى ، حشمت قريش را درهم شكست و آنها را گيج و بهت‌زده كرد . شكست ارتش قريش به قدرى غير منتظره بود كه وقتى پيك رسول خدا پيش از بازگشت سپاه اسلام به مدينه ، وارد شهر شد و خبر پيروزى را اعلام كرد ، مسلمانان ابتدا باور نكردند و پيك را شكست‌خوردهء فرارى از جنگ پنداشتند . « 10 »
اما طولى نكشيد كه اسيران را وارد شهر كردند . بازتاب اين پيروزى تا حبشه رسيد و نجاشى پس
( 2 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ص 277 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ص 17 - 23 و 24 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 19 ، ص 279 ؛ ابن‌اثير ، الكامل‌فى التاريخ ( بيروت : دار صادر ) ، ج 2 ، ص 125 .
( 3 ) . شيخ مفيد ، الارشاد ، ( قم : المؤتمر العالمى لألفية الشيخ المفيد ، ط 1 ، 1413 ه . ق ) ، ص 69 .
( 4 ) . واقدى ، پيشين ، ص 112 . پيامبر اسلام ، نماز عصر را پس از پايان جنگ ، در راه بازگشت به مدينه خواند . ( واقدى ، پيشين ، ص 112 - 114 . )
( 5 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ص 18 ؛ طبرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 294 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 37 .
( 6 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ص 18 - 22 ؛ واقدى ، پيشين ، ص 116 ؛ طبرى ، پيشين ، ص 294 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 37 ؛ ابن شهرآشوب ، مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 189 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 19 ، ص 291 .
( 7 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ص 17 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 37 ؛ ابن شهرآشوب ، پيشين ، ص 189 .
( 8 ) . زيد بن‌ثابت از اين راه سواد ياد گرفت . ( ابن‌سعد ، پيشين ، ص 22 - 26 . )
( 9 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ص 18 .
( 10 ) . واقدى ، پيشين ، ج 1 ، ص 115 .