تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ٢٠٦
پيمان برادرى ميان مهاجران و انصار
5 . هيچ كس حق ندارد به غلام ، فرزند ، يا ديگر اعضاى خانوادهء كسى بدون اجازهء او پناهندگى دهد .
6 . امضاكنندگان اين پيمان ، دفاع مشترك از مدينه را به عهده خواهند داشت . 7 . مدينه شهر مقدسى است و هر نوع خونريزى در آن حرام خواهد بود .
8 . مرجع رفع اختلاف در اختلافات احتمالى در ميان امضاكنندگان اين پيمان ، محمد صلى الله عليه و آله خواهد بود . « 1 »
بررسى سير حوادث نشان مىدهد كه اين پيمان ( كه در ماه‌هاى نخست ورود پيامبر به مدينه امضا شد ) « 2 »
در حفظ آرامش شهر مؤثر بوده است ؛ زيرا تا سال دوم هجرت ، يعنى تا بعد از جنگ بدر كه در اثر فتنه‌انگيزى « بنىقينقاع » ، جنگ با اين قبيله پيش آمد ، هيچ تشنجى در ميان مردم مدينه ثبت نشده است .
پيمان برادرى ميان مهاجران و انصار
پيمان برادرى ميان مهاجران و انصار
اقدام اجتماعى مهم ديگر كه پيامبر در سال اول هجرت « 3 »
انجام داد ، عقد برادرى ميان مهاجران و انصار بود . اين دو گروه از مسلمانان در گذشته بر اثر تفاوت شغلى و نژادى ، رقابتهايى با هم داشتند ؛ زيرا انصار از مهاجران جنوب ( يمن ) و از نژاد « قحطانى » بودند و مهاجران از عرب شمال و از نژاد « عدنانى » ، و در جاهليت ، بين عدنانيها و قحطانىها رقابت شديد نژادى وجود داشت .
از سوى ديگر ، انصار به شغل كشاورزى و باغدارى اشتغال داشتند ؛ درحالىكه عرب مكه بازرگان بودند و كشاورزى را حرفه‌اى پست مىشمردند . از اين گذشته ، اين دو گروه پرورش
( 1 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ج 2 ، ص 147 - 150 . براى آگاهى ازتفصيل بندهاى اين پيمان ، ر . ك : فروغ ابديت ، ج 1 ، ص 462 - 465 .
( 2 ) . مورّخان اسلامى تنظيم اين پيمان را پس از نخستين خطبهء پيامبر در مدينه نقل كرده‌اند و اين نشان‌مىدهد كه عقد اين پيمان جزء اقدامات اوليه پيامبر اسلام در مدينه بوده است .
( 3 ) . پنج يا هشت ماه پس از هجرت . ( سمهودى ، پيشين ، ج 1 ، ص 267 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 19 ، ص 130 ، پاورقى ، به نقل از مقريزى . )