تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ١٩٣
آغاز هجرت به يثرب
در خاتمهء پيمان ، به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله ، دوازده نفر نماينده ( / نقيب ) از ميان خود انتخاب كردند ( شوراى مركزى ) تا پس از بازگشت به يثرب تا زمان هجرت رسول خدا ، امور آنان را سرپرستى كنند « 1 »
و اين ، نشانه‌اى از رفتار تشكيلاتى پيامبر اسلام و سعى آن حضرت در سازمان‌دهى نيروهاى موجود است .
آغاز هجرت به يثرب
آغاز هجرت به يثرب
با تمام پنهان‌كارىها كه پيامبر و يثربيان به كار بردند ، قريش از اين بيعت آگاه شده ، در صدد دست‌گيرى بيعت‌كنندگان برآمدند ، اما در اثر سرعت عمل آنان كه بىدرنگ مكه را ترك گفتند ، جز يك نفر از اعضاى پيمان ، كسى گرفتار نشد .
پس از رفتن يثربيان ، قريش كه دريافته بودند پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله حاميان و پايگاهى در يثرب به دست آورده است ، سخت‌گيرى نسبت به مسلمانان را شدت بخشيدند و بيش از پيش به آنان ناسزا مىگفتند و آزار مىدادند ، به‌طورىكه يك‌بار ديگر زندگى درمكه ( همچون پيش از هجرت به حبشه ) طاقت‌فرسا گشت . « 2 »
از اين رو پيامبر اسلام به مسلمانان اجازه داد تا به يثرب هجرت كنند و فرمود : « رهسپار يثرب شويد ، خداوند براى شما برادران ، و محل امنى قرار داده است . » « 3 »
مسلمانان به‌تدريج ظرف دو ماه و نيم ( نيمهء ذيحجه تا آخر صفر ) « 4 »
با تمام مشكلاتى كه قريش سر راه آنها ايجاد مىكردند ، روانهء يثرب شدند و در مكه جز پيامبر ، على ، ابوبكر و چند تن ديگر ، مسلمانى باقى
( 1 ) . بيهقى ، پيشين ، ص 132 - 140 ؛ ابن‌هشام ، پيشين ، ص 81 - 90 ؛ بلاذرى ، پيشين ، ص 240 - 254 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ص 221 - 223 ؛ طبرى ، پيشين ، ص 237 ؛ طبرسى ، اعلام‌الورى ، ص 59 - 60 ؛ مجلسى ، پيشين ، ج 19 ، ص 25 - 26 .
( 2 ) . بلاذرى ، پيشين ، ج 1 ، ص 257 ؛ طبرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 240 - 241 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ج 1 ، ص 226 ؛ مجلسى ، پيشين ، ص 26 .
( 3 ) . ان‌الله عزوجلّ قد جعل لكم اخواناً و داراً تأمنون بها . ( ابن‌هشام ، پيشين ، ج 2 ، ص 111 ؛ ابن شهرآشوب ، مناقب‌آل ابىطالب ، ج 1 ، ص 182 ؛ ابن‌كثير ، البداية والنهاية ، ج 3 ، ص 169 . )
( 4 ) . حلبى ، السيرةالحلبية ، ( انسان العيون ) ( بيروت : دارالمعرفة ) ، ج 2 ، ص 189 .