تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — الصفحة ١٩٢
دومين پيمان عقبه
آنان بيعت كردند كه به خدا شرك نورزند ، دزدى نكنند ، زنا نكنند ، فرزندان خود را نكشند ، به يكديگر تهمت ( زنا ) نزنند ، و در كارهاى نيك از فرمان پيامبر سرپيچى نكنند . « 1 »
پيامبر اسلام به پاداش پاىبندى آنان به اين پيمان ، وعدهء بهشت به آنان داد . « 2 »
آنان پس از موسم حج به يثرب بازگشتند و از پيامبر تقاضا كردند شخصى را به شهر آنها بفرستد كه قرآن و اسلام را به مردم يثرب تعليم دهد . رسول خدا مُصْعَب‌بن‌عُمَير « 3 »
را فرستاد . در اثر تبليغ و فعاليت مصعب ، تعداد مسلمانان افزايش يافت . چنان‌كه ديديم در مكه نخبگان به مخالفت با اسلام برخاستند ولى جوانان و محرومان استقبال كردند ، اما در يثرب وضع تقريباً برعكس بود ، يعنى نخبگان پيشتاز بودند و مردم به صورت طبيعى از آنها پيروى كردند و اين يكى از عوامل نفوذ سريع اسلام در اين شهر بود .
دومين پيمان عقبه
دومين پيمان عقبه
در سال سيزدهم بعثت ، در موسم حج ، تعداد هفتاد و پنج نفر كه يازده نفرشان اوسى ( و بقيه خزرجى ) و دو نفر زن بودند ، « 4 »
همراه قافلهء حج از يثرب وارد مكه شدند و در دوازدهم ذيحجه در دامنهء عقبهء منى ، دومين پيمان را شبانه ( و با رعايت پنهان‌كارى ) با پيامبر بستند . در اين پيمان متعهد شدند كه اگر پيامبر به شهر آنها هجرت كند ، همچون زنان و فرزندانشان از او حمايت كنند و با آن كس كه به جنگ با وى برخاست ، بجنگند . از اين جهت اين بيعت را « بيعةالحرب » نيز ناميده‌اند .
( 1 ) . چون دراين پيمان موضوع جنگ و جهاد مطرح نبود ، « بيعةالنساء » ناميده شده است ؛ چنان‌كه پيامبر اسلام بعدها در فتح مكه از زنان مسلمان اين شهر با همين مضمون بيعت گرفت كه در سورهء « ممتحنه » آيهء 12 آمده است : « يا ايها النبى اذا جاءك المؤمنات يبايعنك على ان لا يشركن بالله شيئاً ولا يسرقن و لا يزنين ولا يقتلن اولادهن ولا يأتين ببهتان يفترينه بين ايديهن وارجلهن ولا يعصينك فى معروف فبايعهن و استغفر لهن ان‌الله غفور رحيم . »
( 2 ) . همان مآخذ ؛ ابن‌سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 220 .
( 3 ) . مصعب ، يكى از جوانان قريش از تيرهء بنىعبدالدار ، از يك خانوادهء مرفه و اشرافى بود . با آنكه پدر و مادرش سخت به او علاقه داشتند ، به علت مسلمانى ، او را طرد و از مال و ثروت محروم كردند . او مسلمانى پرشور و نستوه بود و دوبار به حبشه هجرت كرده بود . ( ابن‌اثير ، اسدالغابه ، ج 4 ، ص 368 - 370 . )
( 4 ) . اسامى همهء اعضاى پيمان در كتب مفصل تاريخ اسلام ضبط و مشخص است .