سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٧
مسجد جامع ( كارگاه B )
اين عكس منظره اى از مسجد بزرگ ( مسجد جامع ) سيراف را نشان ميدهد . اين مسجد در كارگاه b واقع شده و بوسيله هيئت حفارى مشترك ايران و انگليس در طول حفارى علمى بندر سيراف از زير خاك بيرون امده است . ( اسلايد از دكتر گزافهروارى )
از وجود آن در سيراف ياد كرده است .
در اين مسجد دو دوره مختلف شناخته شده است . شايد ابتدا داراى محدودهء مستطيل شكلى بوده است كه اضلاع آن 57 * 24 متر بوده و يك حياط به طول 27 متر كه داراى طاقنماهاى تكرارى و رواقهاى زيبائى بوده است . در ديوار شرقى و غربى داراى دو در ورودى بوده است بدرستى معلوم نيست كه منارهء مسجد در ساختمان ديوار شرقى بوده يا بعدا به آن افزوده شده است .
شواهدى كه تاريخ اين بناى مهم را روشن ميسازد سكه‌هائى است كه زير پايه‌هاى ديوارهاى سمت قبله پيدا شده است و نيز قطعات گچبرى است كه در سطح شبستان كشف گرديده و شباهت زيادى به گچ‌بريهاى مسجد جامع نائين ( قرن نهم ميلادى ) دارد .
پس از اينكه اين مسجد خراب شده است شبستان كوچكى بر روى خرابه‌هاى آن ساخته شده كه مساحت آن 3 / 6 * 7 / 11 متر بوده است .
محراب مسجدى كه دوباره ساخته شده با محراب مسجد قديم بزرگ شباهت زيادى دارد . آب‌انبار اين مسجد با آب‌انبار مسجد بزرگ همزمان است .
تاريخ مسجد جديد هم دقيقا معلوم نيست و همين‌قدر معلوم است كه پس از مسجد بزرگ قديم ساخته شده و بايد ساختمان مسجد بزرگ قديمى را كمى پيش از قرن نهم ميلادى ( سوم هجرى ) بدانيم .
( ش 32 )
در سالهاى 1968 - 1969 - 1970 - 1971 حفارى اين مسجد تكميل شده و ضمائمى هم كه مربوط به دوره ساسانى ( پيش از اسلام ) است در اطراف اين مسجد بدست آمده است . خاكبردارى مداوم طبقات در ضميمه اين مسجد چنين ثابت كرد كه پى بناى بزرگى در دوره ساسانى گذاشته شده و در دوره اسلامى روى آن پى ، مسجد بزرگ را بنا كرده‌اند .