سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٤

« داستان تولد كيخسرو و پادشاهى او »

داد كه دژ را تيرباران كنند :

چو نامه به ديوار دژ درنهاد * پيام جهانجوى خسرو بداد

شد آن نامهء نامور ناپديد * خروش آمد و خاك دژ بردميد

هم آنگه بفرمان يزدان پاك * از آن بارهء دژ برآمد تراك

تو گفتى كه رعد است اندر بهار * خروش آمد از دشت و از كوهسار

جهان گشت چون روى زنگى سياه * نه خورشيد پيدا نه پروين نه ماه

برانگيخت كيخسرو اسب سياه * چنين گفت با پهلوان سپاه

كه « بر دژ يكى تيرباران كنيد * كمانرا چو ابر بهاران كنيد »

ز ديوان بسى شد ز پيكان هلاك * بسى زهره كفته فتاده به خاك

وزان پس يكى روشنى بردميد * دربارهء تيره آمد پديد

كيخسرو و همراهيانش پس از فتح دژ به آذرآبادگان ( آذربايجان ) رفتند و در آنجا شهرى بنا كردند كه باغ و ميدان و ايوان و كاخى داشت و گنبد و بارگاهى كه بنام معبد آذرگشسپ خوانده شد . موبدان و ستاره‌شناسان و خردمندان گرد آن معبد يا آتشكده جمع شدند و شاه كيخسرو يكسال در آنجا بماند تا رونقى بآتشكده داد و سپس با سپاه خويش نزد شاه كاووس آمد و شاهى او مسلم شد . كاووس چون از آمدن نوه‌اش كيخسرو آگاه شد شادمان به پيشوازش آمد و دست او را گرفت و نزد خود نشانيد و شاهى را به او بخشيد ( ش 41 - 60 و 61 ) و در اداره كردن كشورش نيز پند و اندرز بسيار به او داد :

چو آگاهى آمد بكاوس كى * كه آمد ز ره پور فرخنده پى

پذيره شدش با رخى ارغوان * ز شادى دل پير گشته جوان

چو از دور خسرو نيا را بديد * بخنديد و شادان دلش بردميد

چو كاوس بر تخت زرين نشست * گرفت آن زمان دست خسرو بدست

بياورد بنشاند بر جاى خويش * ز گنجور تاج كيان خواست پيش

ببوسيد و بر سرش بنهاد تاج * بكرسى شد از مايه‌ور تخت عاج

جهان را چنين است ساز و نهاد * ز يكدست بستد بديگر بداد

بخوشى بياراى و بيشى ببخش * مكن زور را بر دل خويش پخش

بخور هرچه دارى فزونى بده * تو رنجيدهء بهر دشمن منه

نبينى كه گيتى پر از خواسته است * جهانى به خوبى بياراسته است

كمى نيست در بخشش دادگر * همى شادى آراى و انده مخور