سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٢
چاههاى سنگى درهء لير
معمولا در دو طرف چاه دو ستون كوچك سنگى بنا كرده‌اند كه احتمالا به وسيلهء چرخهائى كه روى اين ستونهاى سنگى قرار داشته است از اين چاهها آب مىكشيده‌اند . دهانه و لبه چاهها در حدود 20 سانتيمتر از سطح اطراف خودش بالاتر است و مانند يك سنگ آسيا پيدا هستند . ( ش 44 و 45 )
موارد استعمال و استفاده از آب اين چاهها هنوز بدرستى معلوم نيست و ميتوان گفت كه چون زمينهاى سيراف اغلب شوره‌زار بوده و آب شيرين از آنها نميتوانستند درآورند ناچار در روى صخره سنگها اقدام به حفر چنين چاهها نموده‌اند و احتمالا آب اين چاهها را به مصرف آشاميدن اهالى سيراف قديم و نيز آبيارى مزارع كشاورزى ميرسانيده‌اند .
شايد بتوان احتمال داد كه گذشته از دو جنبه فوق ( آشاميدن و آبيارى ) يك جنبهء مذهبى و تقدس نيز داشته است كه مردگان را با آب اين چاهها كه شيرين است شسته و غسل ميدادند و اين يك اصل طبيعى است كه هر چيز نادر و كمياب كيميا است و رفته‌رفته جنبهء تقدس هم پيدا مىكند ( به‌ويژه اينكه مورد نياز عامه نيز باشد مانند آب ) و چون آب شيرين در بندر سيراف كم بوده است ممكن است آب شيرين اين چاهها را كه اندكى نيز به معجزه ميماند ( چاههائى كه در روى صخره‌ها ايجاد شده و آب شيرين هم دارند ) مقدس ميدانسته‌اند . به‌هرحال اينها مسائلى هستند كه پاسخ آنها نياز مبرمى به مطالعه همهء كتب مورخين ايرانى و عرب و تحقيق كافى در اين مورد دارد و نيز يك حفارى كامل علمى در اين قبور و در اطراف دره لير و دره شيلو لازم است كه اين مسائل حل شوند .