طب و طبيب و تشريح ( فارسى ) — الصفحة ٤٤

[ تشريح چشم و كتب آن ]

است « 1 » كه قريب به دو قرن قبل از شيخ رئيس مىزيست . اين كتاب بسيار مغتنم را دكتر « ماكس ماير هوف »

( Max meyerhof )

به انگليسى ترجمه كرده است كه اصل و ترجمه با مقدمه‌اى بسيار سودمند در معرفى چند رساله و كتاب قدماء در « طبّ العيون » - يعنى چشم پزشكى - در سنه 1927 م بسيار مرغوب و مطلوب به طبع رسيده است . در سرآغاز اين كتاب شريف در تشريح چشم خوب بحث كرده است .

و همچنين بعد از حنين شاگردش على بن سهل بن ربن طبرى در باب اول مقاله سوم كتاب « فردوس الحكمه » در تشريح عين وارد شده است « 2 » .

و بعد از على بن ربن طبرى شاگرد وى محمد بن زكرياى رازى متوفى حوالى 320 ه در كتاب عظيم الشأن حاوى « الحاوى فى الطب » تشريح عين و مطلق تشريح را عنوان فرموده است .

حاجى خليفه چلبى در كشف الظنون آورده است كه : « كتب التّشريح اكثر من أن تحصى » « 3 » . يعنى كتابهايى كه در تشريح نوشته‌اند بيش از آنند كه به شماره درآيند . تاريخ وفات چلبى صاحب كشف الظنون سنه 1068 ه است كه قريب به چهار قرن پيش از اين مىزيست .

آرى بسيارى از دانشمندان پيشين را كتب ويژه در علم تشريح و شروح آنها مانند شرح ابو الحسن على بن نفيس ابى الحزم القرشى ، متوفى 687 ه بر تشريح قانون بو على سينا است .

علاوه آنكه در كتب طب نيز - مانند كامل الصناعه على بن عباس اهوازى

( 1 ) - ( 194 ه 264 ه ) ( 2 ) - فردوس الحكمه - ط برلين - ص 159 . ( 3 ) - كشف الظنون - ط 1 ج 1 ص 409 .