سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى ) — الصفحة ٩٨
گرگان در عهد حكومت ماد
مادها
مادها
گرگان در عهد حكومت ماد
گرگان در عهد حكومت ماد
مادها يكى از طوايف مهم آريايى بودند كه پس از مهاجرت به فلات ايران ، در غرب ايران و جنوب غربى ايران مستقر شدند . آن‌ها كه به نوشته هرودوت شامل 6 قبيله بزرگ مىشدند ، توسط يكى از روساى بزرگ خود يعنى ديااكو متحد گشتند تا بتوانند در مقابل همسايه مهاجم غربى خويش يعنى آشورىها مقاومت كنند . 11
پس از ديااكو فرزندش فرورتيش ( 655 - 633 ق . م ) به حكومت رسيد كه در جنگ با آشورىها كشته شد . جانشين وى هوخشتره ( 624 - 585 ق . م ) بود كه حوزه حكومتش را به نقاط زيادى از جمله هيركانيا ( وهركان - گرگان ) و بخشى از سرزمين‌هاى غربى پارت گسترش داد طوريكه همسايه سكاها و داهه‌ها گرديد . 12
به نوشته كتزياس ( طبيب دربار اردشير دوم ) ، در زمان هوخشتره سكاها از دهستان ( غرب كشور تركمنستان فعلى منطقه مشهدسر ) از همين ناحيه و گرگان به مادها حمله بردند . 13 هرچند عده‌اى مسير اين تهاجم را از طريق قفقاز ، دربند و آذربايجان امروزى دانسته‌اند .
پس از هوخشتره ، ايختويگو ( آژىدهاك ، 585 - 550 ق . م ) به قدرت رسيد . بعضى از مورخين ، وى را همان ضحاك شاهنامه دانسته‌اند كه نظرى هم به گرگان داشت . ثعالبى مىنويسد : « . . . افريدون به هميارى كاوه آهنگر بر ضد وى قيام نمودند و بر ضحاك پيروز گشتند . از پس آن افريدون مناطق مختلف را بين پسران خويش تقسيم بنمود . ايرانشهر كه مركز و ميانه زمين بود از خراسان ، عراق ، گرگان ، فارس ، طبرستان تا حدود شام به ايرج واگذار گشت » . ولى ايرج بر سر تصاحب اين مناطق بقتل رسيد . در زمان پسر وى يعنى