سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى ) — الصفحة ٥٣٤
قلعه و گورستان تاريخى بىبى حليمه
يكى از نقاطى كه چنين سنگ‌هاى مرمرين سياه‌رنگ را از آنجا گاه با كشتى به استراباد مىآوردند ، از معدن « خيبه » بادكوبه بود . متن ، اشعار و خصوصيات سنگ مزار خواجه‌كلان كه متعلق به سال 877 هجرى است چنين مىباشد :
كرد پرواز از نشيمن تن * باز روح لطيف صدر ز من
ميرزا معصوم شد بفر هماى * طاير فرخ خجسته سخن
شهپر بال خواجه‌كلان * صاحب جود و طبع خلق حسن
سبع و سبعين و بد ثمانمائه * در رجب ماه شاه سر علن
ماه توديع شد و امام زمين * صادق و كاظم و تقى ز فتن
يا رب او را بروز محشر عام * حشر فرماى با حسين حسن
آن دو نور دو عين روشن شاه * . . . . . . . با اوويس قرن
با خط كوفى معقلى زير حاشيه بالاى سنگ چهار كلمه « محمد » در چهار جهت و چهار كلمه « على » داخل آن‌ها و زير كوفى معقلى مصراع آخر ابيات است كه از حاشيه زياد آمده است .
بر يك كلهء سنگ نقش و نگار و بر كلهء ديگر آن در طرحى محرابى ، عبارات زير چنين آمده :
« عمل استاد محترم اجل استاد عبد العزيز بن استاد حاجى ابراهيم تبريزى » كه احتمالا از هنرمندان مغرور دربارى بوده است .
قسمت پايين رويهء سنگ شكل دو حرف « نون » داخل يكديگر حك شده است كه عده‌اى آن‌را علامت و « تمغا » دانسته‌اند ، ولى امكان دارد علائم صنفى ، گروه‌هاى مذهبى يا خاندان بزرگ باشد . 39
بر يك سنگ مزار ديگر كه مملو از نقش گل و بوته است چنين آمده :
الهى عبدك العاصى اتاكا * مقربا لذنوب و قد دعاكا
و بر سمت ديگر سنگ اين متن ديده مىشود : عمل استاد محترم اجل استاد عبد العزيز بن استاد حاجى ابراهيم تبريزى . بر حاشيه سوم سنگ ( قسمت كله و روى سر متوفى ) متن :
خواجه عزيز الدين مسعود رمضان ثمانين و ثمانمائه ( 888 ه . ق ) به چشم مىخورد .
بر سنگ سومى هم اين نوشته كوتاه حكاكى شده است : عمل استاد حسين بن استاد محمد كمال مشهدى .
اينك تصوير چند سنگ و متن آن‌ها را ارائه مىدهيم .