دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ٩٦٥

مارزدگى

قاشق سياهدانه را با آب نيم گرم بخوريد و براى درمان آن نيز روى محل گزيده شده ، روغن فندق يا روغن توت يا آب برگ درخت توت تازه بماليد .

* گوشت خرچنگ را نرم بكوبيد و با شير خر مخلوط كرده و بر محل گزيدگى ضماد كنيد .

* گوشت خرچنگ پخته شده را نرم بكوبيد و با درونج ساييده شده مخلوط كرده و بر محل گزيدگى ضماد كنيد .

مارزدگى

مارزدگى

مار داراى دو كيسه يا دو غده‌ى زهر است كه در دو طرف آرواره‌هاى بالاى او يعنى در دو طرف فكين اعلاى او در پشت دو چشم جاى دارند و هر غده متصل به دندانى قلاب شكل توخالى مىباشد . اين جانور خزنده و موذى در وقت گزيدن ، دندان خود را در بدن انسان و يا حيوان فرو مىبرد و زهرى كه از غده بيرون مىريزد را از راه سوراخ دندان داخل بدن مىكند و انسان يا حيوان را مسموم مىسازد . جاى نيش مار در ابتدا سرخ و بعد سياه مىشود و شخص مارگزيده در سر تا پاى خود مخصوصا در معده و شكم احساس درد و سوزش شديد مىكند و حال ضعف و گاهى قى و اسهال بر او دست مىدهد ، درصورتىكه زهر كم باشد و يا گزنده از مارهاى معمولى باشد پس از چند روز معالجه بهبودى مىيابد . اما اگر زهر گزيده‌ى آن بسيار يا گزنده از مارها يا افعىهاى خطرناك باشد علاوه بر درد و سوزش شديد و طاقت‌فرسا دچار تشنگى سخت و خشكى حلق و دهان و زبان هم مىشود و پس از چند ساعت بيهوش شده و خون بدنش مىبندد و شخص مىميرد . لذا در علاج مارگزيدگى بايد بىدرنگ و بدون تأمل بالاى محل را كه مار گزيده است ريسمان يا دستمال و پارچه‌ى بسيار محكم ببنديد تا از جريان خون و رسيدن زهر به ساير قسمت‌هاى بدن جلوگيرى شود و بعدا محل گزيدگى را با نيشتر يا قلم‌تراش و يا هر چيز نوك‌تيز ديگر زخم كنيد و چاك بدهيد تا خون جارى و در نتيجه زهرى كه وارد بدن شده با خون خارج شود . سپس بايد عضو مارگزيده را در شير فرو بريد كه آن شيرها زهرها را جذب كند و به وى شير هم بخورانيد ، همچنين آب‌ليمو يا عرق بادرنجبويه يا زرده‌ى تخم‌مرغ خام مخلوط با شير نيز به او بدهيد .

براى درمان آن بايد پس از گزيدگى فورا يك ليوان روغن زيتون را يك‌جا سر بكشيد .

* آب زردشده‌ى داخل غليان را يك ليوان بنوشيد .

* صبح ناشتا ، 40 تا 50 گرم روغن گاو را انگشت انگشت يا زره‌زره بخوريد .

* تخم ترب را بكوبيد و با كمى شراب مخلوط كرده و بر آن ضماد كنيد .

* تخم ترب كوبيده و يا تخم بالنگوى كوبيده را بر موضع نيش‌زدگى ضماد كنيد .

* پياز موش ( پياز عنصل ) را پخته و با سركه بر آن ضماد كنيد .

* شكوفه و برگ تازه‌ى بالنگ را باهم مخلوط و بر جاى نيش‌زدگى ضماد كنيد .

* مرزه‌ى كوبيده را با عسل مخلوط و روى محل گزيدگى ضماد كنيد .

* مقدارى سبوس را با نمك مخلوط كرده ، بعد گرم كنيد و بر محل گزيدگى بگذاريد .

* پوست و گوشت بالنگ را درهم بكوبيد و بر محل گزيدگى ضماد كنيد .

درصورتىكه عمليات فوق انجام شد و درد ساكت نگرديد و شخص روى بهبودى نديد فورى بيمار را به بيمارستان منتقل كرده تا به وسيله‌ى آمپول‌هاى ضد مار گزيدگى و سرم تحت معالجه و درمان قرار گيرد تا جان عزيز يك انسان در اثر سهل‌انگارى از دست نرود .

اطلاع از اثر زهر مار : براى اينكه بدانيم مارى كه گزيده است زهرش به بدن اثر كرده يا نه بدين طريق