دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ٩٣٧

كم‌خونى

مناسب خواهد بود ، ولى مصرف مواد كافئين‌دار مانند قهوه ، چاى ، نوشابه‌هاى شيرين و بستنىهاى صنعتى به مقدار قابل توجهى مصرف آهن را كاهش مىدهند .

كم‌خونى به خودى خود يك بيمارى نيست بلكه هميشه معلول عوامل ديگرى مىباشد و معمولا كم‌خونى معلول از دست دادن مزمن خون ( قاعدگى ، جراحى ) و يا فقدان مواد غذايى كافى به‌ويژه آهن است .

بدن انسان براى ساختن گلبول‌هاى قرمز نياز به مواد مغذى و مواد معدنى و ويتامين‌ها دارد ؛ موادى چون :

پروتئين ، آهن ، مس ، اسيد فوليك ، ويتامين

B 2 , B 12

، ويتامين

C

و . . . ، بنابراين كمبود هريك از اين مواد مىتواند علتى براى كم‌خونى باشد .

چند نوع كم‌خونى وجود دارد كه علايم همه‌ى آن‌ها تقريبا مشابه است . در هريك از حالات كم‌خونى كاهش اكسيژن قابل دسترسى براى سلول‌هاى بدن باعث كاهش كارايى بدن مىشود ؛ در نتيجه مغز نسبت به فقدان اكسيژن با سردرد ، سرگيجه ، سستى ، از دست دادن حافظه ، عصبانيت ، بىحوصلگى و خواب‌آلودگى واكنش نشان مىدهد .

ساير علايم عبارتند از : ضربان تند قلب ، احساس كرخى يا سوزش در انگشتان و پنجه‌ها ، زنگ زدن گوش ، ظهور لكه‌هاى سياه در مقابل چشمان ، رنگ پريدگى ، عوارض روحى ، سوزش و قرمز شدن زبان ، به خواب رفتن دست ، پشت درد ، اختلال هاضمه ، تحريك‌پذيرى ، افسردگى ، قاشقى شدن ناخن‌ها ، كاهش بازده‌ى كار و از دست دادن وزن .

براى درمان كم‌خونى بايد هر روز صبح آب‌غوره‌ى بىنمك را به تمام بدن مخصوصا به پشت و ناحيه‌ى شكم و كليه‌ها و پاها مالش دهيد ، مدتى صبر كنيد و بعد زير دوش برويد ، سپس در آفتاب استراحت كنيد و يا حمام آفتاب بگيريد .

* ده روز ، همه روزه ساعت 11 يك موز رسيده را له كرده و با دو قاشق عسل و كمى خامه مخلوط كنيد و بخوريد .

* هر روز 300 تا 500 گرم توت‌فرنگى بخوريد .

* بيست گرم جو پوست‌كنده را در يك ليتر آب سرد بجوشانيد و قبل از اينكه به جوش آيد آب آن را دور بريزيد و در يك ليتر ديگر آب بجوشانيد و پس از 15 دقيقه جوشيدن صاف كرده و قبل از هر غذاى روزانه يك فنجان از آب آن را بنوشيد و پس از تمام شدن دوباره تازه درست كنيد .

* بعد از هر وعده غذاى روزانه 5 تا 6 عدد فندق خام بخوريد .

* هر روز يك وعده غذاى روزانه خود را ذرت بو داده يا فرنى ذرت قرار دهيد .

* سى گرم پوست سبز گردو يا برگ‌هاى خشك گردو را در يك ليتر آب جوش 12 دقيقه دم كنيد ، بعد صاف كرده و قبل از هر غذاى روزانه يك استكان از آب آن را بنوشيد .

* سى گرم برگ و ساقه‌ى گزنه‌ى خشك را در نيم ليتر آب سرد بريزيد و روى آتش ملايم تا 5 دقيقه جوشانده و 10 دقيقه دم كنيد ، سپس صاف كرده و روزى سه تا چهار فنجان از آب آن را بنوشيد .

* هر روز قنطريون يا تخم شنبليله يا سنبل خطايى و يا گل زرفا را دم كنيد و يا بجوشانيد و آب آن را بخوريد .

* هر روز پوست سنگدان مرغ خشك كرده را نرم بساييد و بخوريد .

* ده گرم ريشه‌ى ريوند چينى را در يك ليتر آب جوش 15 تا 20 دقيقه دم كنيد ، بعد صاف كرده و قبل از هر غذا يك فنجان از آب آن را بنوشيد .

* پنج گرم برگ يا گل افسنطين را در يك ليتر آب جوش بريزيد و درب ظرف را ببنديد و بجوشانيد ، بعد 12 دقيقه دم كنيد ، سپس بگذاريد تا سرد شود و بعد از سرد شدن صاف و شيرين كرده و هر روز قبل از ناهار و قبل از شام ، هربار يك استكان از آب آن را بنوشيد .