دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ٥٩٠
درد كمر
محل درد ضماد كنيد و هر روز اين كار را ادامه دهيد .
* قرنفل ، خولنجان ، قرفه ، شقاقل ، مستكى ، جوزيوا ، بسباسه ، عاقرقرها ، نارمشك ، زنجفيل ، قاقله ، تخم زبان گنجشك و سنبل الطيب از هركدام 2 مثقال ، دار و فلفل نيم مثقال ، همه را نرم بساييد و با دو استكان عسل مخلوط كنيد و روزى دوبار ، هر مرتبه به اندازه‌ى يك فندق بخوريد .
* گل سرخ ، صندل سرخ ، صندل سفيد ، گل ارمنى ، فوفل ، تخم گشنيز ، پوست خشخاش و بزر البنج از هر كدام 1 مثقال را نرم بساييد و با يك استكان گلاب ، يك استكان زهره‌ى گاو و يك استكان سركه‌ى انگور مخلوط كنيد و به محل درد بماليد .
* سورنجان ، خولنجان ، هليله‌ى سياه ، پوست هليله‌ى زرد ، ريوند چينى ، آمله‌ى مقشّر ، سياه‌دانه و زيره‌ى كرمانى از هركدام 1 مثقال ، همه را نرم بساييد و با يك استكان عسل مرغوب مخلوط كنيد و روزى سه قاشق چاىخورى از آن را تدريجا بخوريد .
* تخم كرفس ، باديان ، انيسون ، نانخواه ، تخم شويد و فوه را بكوبيد ، با گلاب و سركه و صفراى گاو مخلوط كنيد و بر موضع بماليد .
* اذخر مكى ، فرفيون ، سورنجان ، كشمش كوليان و حب السلاطين را بساييد و با موم حل كنيد و بر محل درد بماليد .
* خارخاسك ، كتيرا ، تاج‌ريزى ، گل خطمى ، گل پنيرك ، تخم مرو ، تخم كتان ، آرد جو و مرزنجوش را نرم بساييد و در موم زرد و روغن كنجد مخلوط كنيد و بر موضع بماليد .
* بابونه‌ى شيرازى ، گل خطمى ، مغز ناخنك ، اشق ، جاوشير ، مقل ازرق و تخم شويد را بساييد و با موم و سركه مخلوط و گرم كنيد تا جذب هم شوند ، سپس روى پارچه پهن كرده و بر كمر ببنديد .
* بابونه ، مغز ناخنك و مرزنجوش را بپزيد و بر محل درد ضماد كنيد .
* مخلصه را پخته و بر محل درد ضماد كنيد .
* آرد جو ، گل خطمى ، گل بنفشه و مغز ناخنك را جوشانده و در آرد جو حل و ضماد كنيد .
* وج ، ناردين ، دارچين ، اسارون ، مرمكى ، زرنباد ، درونج و تخم كرفس ، همه را كوبيده و با عسل مخلوط كرده و روزانه ميل كنيد .
* مقل ازرق ، شهم حنظل ، جاوشير خشك ، انزروت ، دانه‌هاى اسفند و اوشق از هركدام 10 گرم ، تخم مورد و پوست هليله‌ى زرد از هركدام 20 گرم ، سكبينج 30 گرم ، عاقرقرها و سنبل الطيب و استوخدوس هندى از هركدام 5 گرم ، همه را نرم بساييد ، بعد با گل قند عسلى مخلوط كنيد تا به صورت خمير درآيد . صبح ، ظهر و شب و هر مرتبه يك قاشق چاىخورى از آن را ميل كنيد .
كمردرد كهنه : اگر كمردرد ، كهنه و مزمن شده است مىتوانيد ريشه‌ى ترخون را نرم بكوبيد و با زرده‌ى تخم‌مرغ مخلوط كرده و بر كمر ببنديد و چند شب اين كار را تكرار كنيد .
* پنج سير ريشه‌ى ترخان خشك ساييده شده ، 1 سير روغن كرچك كهنه و 1 سير روغن زيتون تصفيه نشده را باهم مخلوط كنيد و 40 روز هر صبح و شب بر كمر ماساژ دهيد .
درد كمر از سردى مزاج : اگر درد كمر از سردى مزاج است با مصرف ماء الاصول و گل قند عسلى و ترياق درد تسكين مىيابد . همچنين ماليدن و ضماد روغن سوداب يا روغن قسط يا روغن بيدانجبيل مؤثر خواهد بود . همچنين مىتوانيد اوشق و حب القار را بساييد و با لعاب تخم كتان مخلوط كنيد و بر موضع بماليد .
درد كمر از بلغم : اگر درد كمر در اثر غلبه‌ى بلغم باشد ، ( در اثر غلبه‌ى بلغم ، عضلات و مهره‌هاى پشت گرفتار خواهند شد ) در اين صورت اول به منظور پاكسازى بدن از بلغم ( به قسمت اخلاط اربعه در همين