دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ٤٨٩
مسهل
گل محمدى ، ريوند چينى ، تربد مجوف ، تخم نيلوفر ، شاهتره ، مخلصه ، تاج‌ريزى ، تخم هويج ، تخم كرفس ، انيسون و حب القار از هركدام 10 گرم ، همه را مخلوط كنيد و بعد نرم بساييد سپس با كمى عسل آنها را به صورت خمير سفتى درآوريد . قرص‌هايى به اندازه‌ى يك نخود و به صورت گلوله درست كنيد و در يخچال نگهداريد . صبح ، ظهر و شب هربار دو عدد ميل كنيد .
* در صورت نداشتن زخم معده با تمام غذاهاى خود برگ ترب به مقدار زياد بخوريد .
يبوست از سردى و برودت : اگر يبوست از سردى و برودت باشد بايد ابتدا رفع رطوبت كنيد ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه كنيد ) . از خوردن برنج ، نان سفيد ، شيرينىهاى قنادى ، خيار ، هندوانه و الكل پرهيز كنيد و اسفناج بيشتر بخوريد و براى درمان آن نيز بايد صبح ناشتا 4 مثقال گل قند بخوريد .
* صبح ناشتا 20 گرم سناى مكى را با نبات بساييد و بخوريد . يا ماست و شكر ميل كنيد .
* ماست 5 سير و 4 مثقال گل محمدى خشك ساييده را دوغ كنيد و بخوريد .
* زنيان ، رازيانه و گل محمدى از هركدام 10 گرم و فلفل سياه شش نخود همه را پس از ساييدن با 1 سير كشمش و 5 سير ماست مخلوط كنيد و به عنوان ناهار ظهر مصرف كنيد .
* سنامكى را 20 گرم دم كنيد و پس از خنك شدن آب آن را صاف كرده و با مقدارى آب آلو مخلوط كنيد و صبح ناشتا ميل كنيد .
* سنامكى 20 گرم ، ليمو عمانى 30 گرم ، هسته‌هاى تلخ ليمو را جدا كرده و هر دو را بجوشانيد بعد آب آن را با پارچه‌اى صاف و صبح ناشتا ميل كنيد .
* 8 مثقال هليله‌ى سياه نيمكوب شده ، موقع خواب در دهان بريزيد قدرى آب روى آن بخوريد بسيار نافع است .
* اگر مبتلا به يبوست مزمن هم باشيد تا 40 شب 3 مثقال هليله‌ى سياه ميل كنيد يا هليله‌ى سياه را نرم ساييده و با ماست مخلوط كرده و ميل كنيد . هليله‌ى سياه بد خوراك مىباشد تقريبا مزه‌ى خرمالوى كال نرسيده را مىدهد لذا اگر نرم بساييد و با دوغ ميل كنيد بهتر است و مزه‌ى آن بهتر خواهد شد .
* صبر زرد را در كپسول‌هاى خالى ريخته ، موقع خواب يك كپسول ميل كنيد .
يبوست از حرارت و صفرا و زردآب : اگر معده يبوست حاد داشت و صفرا و زردآب غلبه كرده بود و معده سنگين بود نحوه‌ى معالجه‌ى آن بدين صورت است :
ابتدا صفرا را بر طرف سازيد ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه كنيد ) . بعد سكنجبين 1 سير ، خاكشير 1 سير ، خاكشير را شن‌شور كنيد بعد از تميز شدن سكنجبين را با آن مخلوط كنيد و قبل از غذا ميل فرماييد .
* آب هندوانه به مقدار 1 كيلو آماده و 50 گرم شيرخشت شهرى يا هراتى ( هركدام ممكن شد ) بر روى آب هندوانه بريزيد و هم بزنيد و ميل كنيد .
* ريشه‌ى شيرين‌بيان كوبيده شده ، گز علفى و شكر سرخ از هركدام 20 گرم بجوشانيد و آب صاف كرده‌ى آن را صبح ناشتا بنوشيد .
* دوازده مثقال پولك‌هاى مغز فلوس را بكوبيد و با 30 عدد عناب نيمكوب شده و گل بنفشه ، گل خطمى ، ناخنك و گل پنيرك از هركدام 10 گرم مخلوط و بجوشانيد . آب صاف‌كرده‌ى آن را شيرين كنيد و بنوشيد . مقدارى پياز خام بخوريد تا بو و طعم بد فلوس شما را ناراحت نكند .
مسهل
مسهل
* صبح ناشتا 8 تا 10 مثقال روغن گاو را كم‌كم بخوريد .
* ماست خالص را با شكر مخلوط كنيد و بخوريد .
* هر شب 50 گرم عناب نيمكوب شده را بجوشانيد و داخل حياط بگذاريد و صبح قبل از صبحانه عناب و آبش را بخوريد .