دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ٤٠٠
ذات الريه
يا عرق كرده‌اند و يا حرارت بدنشان بالا رفته است ، بلادرنگ آب يخ ننوشند و از خوردن مايعات سرد به كلى اجتناب ورزند تا مزاج آرام شود . مخصوصا ورزشكاران كه پس از انجام ورزش ، سينه‌ى آنان گرم است ، اگر آب يخ يا بستنى و يا ساير نوشيدنىهاى سرد و خنك را اگر آشاميدند به دست خود پا به آسايشگاه‌هاى مسلولين نهاده‌اند .
مخصوصا اشخاص كم‌بنيه و ضعيف كه بايد بسيار مواظب سينه خود باشند و در اغذيه و اشربه مراعات را منظور دارند كه با برونشيت يك عمر دست به گريبان نشوند ، خلاصه در همان يكى دو روز اول كه شخص احساس ناراحتى و درد سينه و گرفتگى جهاز تنفس و يا سرفه مىكند ، بايد از حيث غذا و خوراك به‌طور كلى مواظبت كند و از خوردن غذاهاى بودار و سرخ شده ، مايعات سرد ، بستنى و امثال آنها خوددارى كند .
غذاهاى خود را نوعا از شير ، فرنى ، شيربرنج ، آش ساده و سوپ و امثالهم قرار دهد . پس اگر سرفه در اثر حرارت و صفرا بود با دستورات زير مداوا كنيد ، بهبودى حاصل خواهد شد .
* ثعلب نرم را صبح ناشتا با شير گاو كه كاملا جوشيده ، مخلوط و ميل فرماييد . اين عمل تا 5 روز صبح ناشتا تكرار شود .
* تخم مرو ، تخم بالنگو ، بارهنگ ، قدومه و تخم ريحان ، از هركدام 1 مثقال همه را باهم مخلوط و بجوشانيد لعاب آن را با دانه‌هايش ميل كنيد .
* پوست كوكنار ، گل بنفشه ، عناب و شكر تيقال از هركدام به مقدار مساوى جوشانده و صاف كنيد . آب آن را در 24 ساعت ، ساعتى يك قاشق ميل كنيد .
* همه شب تا يك هفته هنگام خواب به قدر شش نخود خولان مكى ميل كنيد .
* شقاقل و نبات را مساوى نرم ساييده قائوت كرده ميل كنيد .
* گل بنفشه ، گل پنيرك و گل زوفا از هركدام 2 مثقال جوشانده و صاف كنيد . مقدار 6 مثقال ترنجبين در آب آن شيره كشيده ميل كنيد .
* شب موقع خواب يك زرده‌ى تخم‌مرغ خام بدون سفيده را در گلو انداخته بلع شود . حتى اگر سينه در اثر ضعف دچار ناراحتى شده باشد ، مرتفع خواهد شد .
* انجدان رومى و نبات را به مقدار مساوى بساييد و ميل كنيد .
* گل كدو ، گل بنفشه ، بادرنجبويه ، پرسياوش ، به‌دانه و سه‌پستان ، از هركدام 1 مثقال دم كرده ، آب آن را سه روز ميل كنيد .
* حب المحلب ، صبر زرد ، مرمكى ، خولان ، مرك‌باد و صبر سياه از هركدام به مقدار مساوى نرم بساييد و با پيه بز خمير و حب بسازيد و شبى سه حبه ميل كنيد .
* در داخل استكان يك كبريت روشن وارد كنيد تا هواى آن خارج شود ، كبريت را كنار گذاشته و بلافاصله استكان را بر سينه‌ى بيمار محكم بچسبانيد و اين كار را در چند نقطه از سينه تكرار كنيد تا بادكش كند كه بسيار مفيد است .
* شيره‌ى خشخاش را با پيه بز خمير و روى سينه از خارج بماليد .
* ريشه‌ى اصل سوس را با گل كدو ، پرسياوش و گل زوفا دم كرده و آبش را ميل كنيد و از هركدام به مقدار مساوى و آن را در سه روز روزى سه مرتبه ميل كنيد .
* برگ كدو ، مغز تخم كدو و گل كدو را جوشانده بعد صاف و آبش را ميل كنيد .
* رب اصل سوس ، سه‌پستان ، به‌دانه و تخم مرو ، به مقدار مساوى جوشانده و صاف كنيد . صبح ناشتا تا هفت روز ميل شود . ضمنا غذا بايد آش برنج بدون حبوبات و با گشنيز زياد ، شلغم و كدو تنبل پخته و مصرف شود كه بسيار مفيد است .
* فرنى نشاسته ، صبر زرد ، عصاره‌ى شيرين‌بيان و مغز هسته‌ى حب المحلب را به مقدار مساوى ساييده و