دائرة المعارف گياه درمانى ايران — الصفحة ١٧٩
زكام يا گريپ
سوپ‌خورى آن را صبح و عصر بنوشيد .
* گل گاو زبان را 10 دقيقه در آب جوش دم كنيد بعد آب آن را صاف و شيرين كرده بين هر غذا يك فنجان بنوشيد .
* چهار عدد سيب درختى را پوست كنده ، بعد قطعه‌قطعه كنيد . در يك ليتر آب ريخته سپس 100 گرم كشمش و 30 گرم عناب نيمكوب شده را روى آنها بريزيد و حدود يك ساعت روى حرارت ملائم بجوشانيد ، سپس آب آن را صاف كرده و با 150 گرم شكر مخلوط كنيد و مجددا بجوشانيد تا قوام آيد و به مرور بنوشيد .
* در يك فنجان قهوه‌ى دم‌كرده غليظ ، يك برش ليمو بيندازيد بعد ميل كنيد .
* آويشن شيرازى را دم كنيد و در طول روز گهگاه آب آن را بنوشيد .
* چهل گرم ريشه‌ى آرتيشو را در يك ليتر آب بخيسانيد ، سپس 12 دقيقه در همان آب بجوشانيد سپس آب آن را صاف و شيرين كرده و صبح ، ظهر و شب هر مرتبه حدود 20 دقيقه قبل از غذا يك‌سوم آن را بنوشيد .
* هنگام خواب آب دو يا سه عدد پرتقال را در يك ليوان بريزيد . چند حبه قند و قدرى آبجوش بر آن افزوده و هم بزنيد و تا گرم است بنوشيد .
* پياز را در برگ كلم بپيچيد . آن را در خاكستر گرم گذاشته تا بپزد . سپس آن را له كنيد . آب جوشانده‌ى ريشه‌ى شيرين‌بيان را با آن مخلوط كرده و ميل كنيد .
* پنجاه گرم برگ يا پوست درخت فندق خشك را در يك ليتر آب سرد بريزيد و 5 دقيقه بجوشانيد . آب آن را صاف و شيرين كنيد و هر 3 ساعت به 3 ساعت نيم فنجان بنوشيد .
* صد گرم خرما را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب آن را به مرور مصرف كنيد .
* سبوس برنج را دم كنيد و آب آن را صاف و شيرين ساخته و به مرور بنوشيد .
* دست خود را تميز بشوييد . چند قطره آب‌ليمو ترش را در كف دست بريزيد و آن را در بينى استنشاق كنيد ، فورا پس از آن داخل بينى را با روغن بادام شيرين يا روغن بنفشه بادام يا روغن نباتى چرب كنيد .
* پرسياوشان ، گل آقطى و برگ اكاليپتوس را مخلوط كرده بجوشانيد و با آن روزى 3 مرتبه بخور دهيد .
* گهگاهى مقدارى گشنيز را در آتش بريزيد و دود آن را به سر و مغز بدهيد .
* آب جوشانده‌ى سياهدانه را بر سر كمپرس كنيد .
* بيست گرم ريشه‌ى اريسا كتيرا و رب سوس از هر كدام 5 گرم ، را مخلوط كرده و بسيار نرم بساييد . با كمى آب به صورت خمير سفتى درآورده و قرص‌هايى به اندازه‌ى يك فندق درست كنيد و هربار يكى از آنها را در دهان نگهداريد تا تمام شود و در اين كار مداومت كنيد و تخم گشنيز ، گل بنفشه و كتيرا را با نبات بساييد و هنگام خواب يك قاشق مرباخورى بخوريد .
* مرزنجوش و گل بنفشه فرنگى از هركدام 10 گرم ، بابونه‌ى شيرازى 5 گرم ، همه را مخلوط كرده و به 3 قسمت مساوى تقسيم كنيد . هربار يك قسمت از آن را در يك ليوان آب بجوشانيد سپس آب صاف‌كرده‌ى آن را روزى 3 مرتبه در بينى استنشاق كنيد .
* دارچين ، زنجبيل ، بسبايج ، جوز هندى ، فلفل سياه ، هل قرابى و تربد مجوف از هركدام يك مثقال ، آمله مغشر دو مثقال ، نبات زرد 250 گرم ، همه را نرم بساييد بعد با 500 گرم عسل مخلوط كنيد . صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق غذاخورى از آن را ميل كنيد .
زكام يا گريپ در هواى گرم : درصورتىكه در تابستان يا هنگام گرمى هوا دچار اين بيمارى شديد از آفتاب و هواى گرم پرهيز كنيد .
* به عنوان درمان بارهنگ ، ريشه‌ى شيرين‌بيان ، برگ كاسنى ، گل گاو زبان و قافث از هركدام 40 گرم ، شاهتره و بسبايج از هركدام 20 گرم ، همه را نيمكوب