صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٠

فصل دال « 28 »

تترى : « سماق » باشد كه ازو « 1 » آش پزند .

تكاپوى : آمد و شد و دويدن پراكنده باشد بهر سوى .

توزى : جامهء تابستانى باشد . حكيم انورى گفت :

بيت « 2 »

قاقم و سنجاب در سرما سه چار * توزى و كتان بگرما هفت [ و ] هشت « 3 »

توتكى « 4 » : نام درمى است كه وقتى زده‌اند . عماره گفت :

بيت

بابر رحمت ماند هميشه كف امير * چگونه ابر كجا توتكيش « 5 » باران است

فصل چيم « 6 »

چكرى « 7 » : ريواس « 8 » بود . كسائى گفت :

بيت « 9 »

خواجه تتماج بايد « 10 » و سر بريان * سود ندارد مرا سفرجل و چكرى

فصل « 11 » حاء

حيرى « 12 » : رواق و ايوان و منظر « 13 » باشد . مشفقى گفت :

بيت « 14 »

يك روز خطا كردم و نانش بشكستم * بشكست « 15 » مرا دست [ و ] برون كرد زحيرى

فصل خاء « 16 »

خى : خيك را گويند و اين سخت غريب است مظفرى گفت ( در مدح فرخى ) :

بيت

بگشاى بشادى و فرخى * اى جان جهان آستين ( خى )

كامروز بشادى فرا رسيد * تاج الشعراء « 17 » خواجه فرخى

خاى : صيغهء امر باشد از خاييدن ( بدندان ) كه بتازى « مضغ » گويند و مخاى « 18 » نهى آن « 19 » باشد . حكيم انورى گفت :

بيت « 20 »

موج [ را ] بحر گفته پيش دلش * روز اين عرض نيست ژاژ مخاى

خوى : بفتح ( خاء ) « عرق » است و بضم خاء دو معنى دارد : اول عادت و طبيعت « 21 » باشد دوم « خود » بود اعنى « ترك » كه بر سر نهند . دقيقى گفت :

بيت

سياوش « 22 » است پندارى ميان شهر « 23 » و كوى اندر * فريدون است پندارى ميان « 24 » درع « 25 » و خوى اندر

خيرى « 26 » : گل زرد باشد خوش‌بوى « 27 » .

فصل دال « 28 »

دى : ماه اول زمستان باشد « 29 » بقول پارسيان .

داد فرماى « 30 » : يكى از نامهاى بارى « 31 » تعالى است .

( 1 ) - د : از آن ( 2 ) - د : شاهد را ندارد ( 3 ) - ط : هفت هفت ( 4 ) - ط : تونكى ( 5 ) - ط : تونكيس ( 6 ) - د : فقط « چ » ( 7 ) - د : جكرى ( 8 ) - د : ريو [ اس ] باشد ( 9 ) - د : شاهد را ندارد ( 10 ) - ط : تتماج و بايد / وفائى : خوانچهء تتماج بايدو ( 11 ) - ط : فصل خا ( خاء معجم ) / د : فقط « ح » ( 12 ) - ط : خيرى ( شاهد و نسخهء « د » و رديف مؤيد ضبط ) ( 13 ) - د : « و منظر » ندارد ( 14 ) - د : شاهد را ندارد ( 15 ) - ط : بشكست و مرا ( متن از وفائى ) ( 16 ) - د : فقط « خ » ( 17 ) - ط : تاج شعرا ( 18 ) - ط : بجاى ( 19 ) - د : « آن » ندارد ( 20 ) - د : شاهد را ندارد ( 21 ) - د : « و طبيعت » ندارد . ( 22 ) - د : سياوخش ( 23 ) - ط : سر ( 24 ) - « لف 621 » : به زير ( 25 ) - ط : ذرع ( 26 ) - ط : خيره ( 27 ) - د : خوش‌بوى باشد ( 28 ) - د : فقط « د » ( 29 ) - د : است ( 30 ) - اين لغت در « د » بعد از لغت « داربوى » ضبط شده است ( 31 ) - د : خداى